Chào bác, trông cái mặt bác quen quen ( Đăng nhập | Đăng ký tạm trú )

6 Trang « < 4 5 6 

· [ ] ·

 Phản đối đặt Tên đường Alexandre De Rhodes?

Phó Thường Nhân
post Apr 3 2020, 05:45 PM    
Đường dẫn tới bài viết này #51

Tả Thiên Thanh
Group Icon

Nhóm: Chánh tổng
Số bài viết: 5.457
Tham gia từ: 11-August 02
Thành viên thứ: 133

Tiền mặt hiện có : 37.895$
Số tuần chưa đóng thuế : 6

Bình chọn :



Viết tiếp chủ đề này coi như hoàn thành kế hoạch đã hứa.
Ở trên tôi đã nói tới cách phân tích sắp xếp sự kiện theo từng nhóm người về phía Pháp (giáo sĩ, ngoại giao, quân sự, giáo dân) rồi về phía VN (nhà vua, tứ trụ triều đình,văn thân ), rồi để minh họa, tác giả đi vào sâu một số nhân vật như Puginier (giáo sĩ Pháp), Trương Đăng Quế, Nguyễn Tri Phương, vua Tự Đức, Phan Thanh Giản, ..
Phương pháp phân tích này rất tốt, nó có ưu điểm là vừa thấy được điều tiềm ẩn (khi phân tích qua các “lợi ích nhóm”, quan niệm của chúng), đồng thời thấy được điều này đã xẩy ra như một hiện tượng như thế nào. So với cách tôi vẫn dùng (tất nhiên ở đây không phải là so tài năng của tôi với tác giả, vì tôi chỉ là một người đọc thông thường) là duy vật biện chứng thì duy vật biện chứng còn nhìn sâu xa hơn nữa (vì nó có quan niệm giai cấp, quyền lợi giai cấp, đồng thời luôn gắn các hiện tượng xã hội với kinh tế, vì thế sẽ bao quát hơn), ngược lại cách tiếp cận của tác giả sẽ cho người ta thấy cả cái “mode operationel” , tức làsự tỉ mỉ của các sự việc hiện tượng, như một phương pháp khiến nó xẩy ra như thế nào. Nhân thể cũng nói luôn phương pháp sử Anglo-Saxon, mà mọi người khi đọc cách sách lịch sử phương Tây sẽ thấy. Ở đây họ rất tỉ mỉ trong hiện tượng, nhưng không chỉ ra được quy luật, và từ đó nó có thể rườm r a che đậy tuyên truyền, lấy tiểu tiết che đi lý do thật sự. Như vậy cách viết sử của Tsuboi có thể coi là một thứ Trung đạo nằm giữa hai cực viết sử Phương Tây và Mác xít.
Cũng nói thêm rằng, vì tôi là người yêu thích lịch sử (không chỉ lịch sử VN) như là hobby, mà tôi chỉ chủ yếu tiếp cận sử của sách Anh-Mỹ -Pháp (tức là phương Tây), nên cách viết sử Mác Xít được tôi sử dụng để phản biện, để phân tích sâu thêm, để vượt qua sự tuyên truyền của họ. Điều này rất quan trọng với tôi khi đọc sử các nước thế giới thứ 3, Á-Phi-Mỹ la tinh, vì với những nước này, tôi không có nguồn nào khác để tiếp cận, ngoài nguồn phương Tây. Nhưng làm sao phân biệt được cái nhìn theo quyền lợi của họ, với sự thực lịch sử mà các vùng đất này, văn hoá này phải gánh chịu, để có một cái nhìn khách quan hơn. Tất nhiên trong lịch sử, và khoa học xã hội không có một sự khách quan tuyệt đối, và vì là người VN, tôi sẽ có nhiều cảm tình với các nước Á-Phi-Mỹ la tinh hơn, như là một sự cảm nhận cùng hội cùng thuyền.. Với lịch sử VN thì thuận lợi hơn, vì tôi có thể có nguồn từ tiếng Việt.
Tiêp đây tôi sẽ nói một số điều thú vị, có được từ quyển sách này.
1- Vai trò của giáo sĩ phương Tây, giáo dân với công cuộc xâm lược của thực dân Pháp.
Ở đây tác giả nói rất rõ ràng. Ví dụ, tác giả đã trình bầy lý do làm sao vua Tự Đức phải cắt ba tỉnh miền Đông cho thực dân Pháp vào năm 1862. Như tôi đã nói ở trên. Vào năm 1858, Pháp đổ bộ đánh vào Đà Nẵng, và hi vọng là sẽ được giáo dân nổi dậy ủng hộ để có thể đánh ra Huế, như các giáo sĩ Pháp và phương Tây bầy kế hoạch trước. Nhưng điều này không xẩy ra. Không đánh được ở Đà Nẵng, tầu Pháp quay vào Sài gòn, và ở đây như tôi nói ở trên vẫn bị Tướng Nguyễn Tri Phương dùng cách thức bao vây chống tiếp cận, nên cũng không thắng được tuyệt đối. Đang lúc lằng nhằng như vậy, thì ở ngoài Bắc bùng nổ bạo loạn của Lê Duy Phụng. Cuộc nổi loạn này của Lê Duy Phụng, trong sử vN cũng nói, nhưng không nói (nhờ Tsuboi tôi mới biết), Lê Duy Phụng là người công giáo, trước đã nổi loạn một lần không thành, được giáo sĩ phương Tây cứu ra Hồng công, và vào năm 1860, 1861 được đưa về để tập hợp giáo dân nổi loạn lần thứ hai.
Tên thật của ông này không phải là Lê Duy Phung, mà đây là tên giả để lấy cớ phục nhà Lê chống nhà Nguyễn. Khác với VN bây giờ, miền Bắc lúc đó là trụ cột về kinh tế, đầu tầu kinh tế của nhà Nguyễn. Chính vì thế mà vua Tự Đức chịu cắt đất cho Pháp (với ý tưởng sau sẽ tìm cách thu hồi lại), để điều Nguyễn Tri Phương ra bắc dẹp loạn Lê Duy Phụng.(1862)
Trong cuộc xâm lược ra Bắc lần thế nhất, 1872, con buôn người Pháp là Jean Dupuy có được giám mục Pháp ở VN là Puginier cho vay tiền. Hay nói cách khác chính giáo hội Pháp tài trợ cho cuộc xâm lược này, nó cũng là bằng chứng đó là truyền đạo để kiếm lợi ích kinh tế, để xâm lược cướp bóc. Đây là điều Tsuboi phát hiện ra, tất nhiên, theo như giấy tờ thì tiền này là tiền riêng của giám mục, cho nên giáo hội La Ma vẫn có thể vin vào cớ là “tiền tư” , “sáng kiến cá nhân” để chối bỏ. Nhưng nó cũng nói lên khá rõ ràng thực chất công cuộc truyền đạo để làm gì.
Như tôi đã nói, tên của Puginier còn được đặt làm tên đường ở Hà nội, đến năm 1954, giải phóng thủ đô mới bị bỏ.
Tác giả cũng cho biết nhiều chi tiêt, ví dụ, lúc quân Pháp hạ được thành Hà nội lần thứ nhất rồi lần thứ hai, giáo dân tới gặp Pháp rất nhiều để ..xin chức tước trong chính quyền mà họ nghĩ là Pháp sẽ lập ra. Và sự thất vọng của thực dân pháp, vì giáo dân quá dốt nát, có muốn dùng cũng không được.
(con tiep)


--------------------
Tả Thiên Thanh



User is offlineProfile Card
Go to the top of the page
+
Phó Thường Nhân
post Apr 3 2020, 08:21 PM    
Đường dẫn tới bài viết này #52

Tả Thiên Thanh
Group Icon

Nhóm: Chánh tổng
Số bài viết: 5.457
Tham gia từ: 11-August 02
Thành viên thứ: 133

Tiền mặt hiện có : 37.895$
Số tuần chưa đóng thuế : 6

Bình chọn :



2- “Phan Lâm mãi quốc triều đình khí dân”
Tức là Phan (tức Phan Thanh Giảng), Lâm (là Lâm duy Hiệp, tên chính xác ông này tôi nhớ không rõ) bán nước (mãi là bán). Triều đình khinh dân.
Đây là câu nói trong dân thời đó được đưa vào sử học phổ thông hệ 10 năm thời tôi học. Giờ với cải cách qua lại nhiều lần, không biết nó còn được viết không. Câu này đúng hay sai. Đúng, đọc quyển sách của Tsuboi, nó nói rất rõ ràng, và cũng làm tan thắc mắc của tôi trước đó. Số là Phan Thanh Giảng sau tự tử chết, lại còn dặn con cháu không được ra làm quan cho Pháp. Điều này sử Sài gon cũ nói, coi Phan Thanh Giảng như hình mẫu người quân tử, “liệt sĩ”. Sài gòn trước cũng có đường đặt tên ông này. Giờ tôi không rõ có còn không.
Phan Thanh Giảng là người đã chủ hoà ký hiệp định cắt 3 tỉnh miền Đông cho Pháp. Tất nhiên điều này vua Tự Đức đồng ý, và có thể nói rằng quyết định của vua là chính. Nhưng kế hoạch của nhà Nguyễn đặt ra là, ký như thế thôi nhưng không thi hành, và tổ chức kháng chiến, khiến quân Pháp không thể giữ được phải bỏ. Và một trong những hi vọng ấy, được Phan Thanh Giảng bảo vệ, vì Phan đã có “contact” với phía Pháp về vấn đề này. Nhưng cuộc đàm phán về sau này không thành công. Nhưng thế cũng không sao. Vì Phan được điều về trấn giữ ba tinh miền Tây Nam Bộ, và tất nhiên phải có nghĩa vụ tổ chức kháng chiến và phòng thủ. Nhưng Phan không làm được điều này, và khi Pháp lấy cớ có khởi nghĩa ở miền Đông Nam Bộ, đánh lấn ra chiếm nốt 3 tỉnh miền tây, tức là toàn bộ Nam Bộ, thì Phan đầu hàng ngay. Chính vì điều này, mà Phan Thanh Giảng đã tự tử, vì nếu không tự tử, thì nhà Nguyễn cũng sẽ xử tử. Như vậy những điều Phan bảo vệ, lấy cớ để hàng Pháp là fake, là hèn nhát. Cho nên mang tiếng bán nước là phải, chỉ có chinh quyền Sài gòn cũ, bản chất của nó là nhà nước thuộc địa của Phápcũ mới đánh bóng ông này thôi.
Tất nhiên, nếu kiểu tìm hiểu “kịch tính”, “xẻ sợi tóc ra làm ba”, phân tích tâm lý nội tâm, thì có thể hiểu là Phan Thanh Giảng ở thế “trên đe dưới búa”, và có thể nghi ngờ ông này là “vật tế thần” của nhà Nguyễn trong vấn đề đầu hàng Pháp, dạng “người rơm”. Nhưng không thể nói là không “mãi quốc” được.

3- “Nguyễn Anh cõng rắn cắn gà nhà”.
Đây cũng là điều được nói tới trong lịch sử phổ thông hệ mười năm ngày trước. Nó có đúng không. Đúng, chỉ có điều nó hơi hẹp hơn một tí. Trước đây khi người ta nói câu này, thì cũng có nghĩa là đánh giá Nguyễn Ánh đánh Tây sơn là phản động, vì Tây sơn là gà nhà, lại còn chính danh là đã đánh bại cuộc xâm lược của nhà Thanh một cách rất anh hùng, “đánh nhanh thắng nhanh”, thực là một trương hợp độc nhất vô nhị trong lịch sử chống ngoại xâm VN.
Nhưng hiện nay sự đánh giá với di sản nhà Nguyễn đầy đủ hơn. Và trong thực tế, vì đây là triều đại phong kiến cuối cùng ở VN, di sản văn hoá tiếp nhận được bây giờ là thông qua nhà Nguyễn. Nhưng “cõng rắn” thì chắc chắn. Cõng rắn ở đây tức là sử dụng thiên chúa giáo, để rồi nó cắn ngược lại. Nó thể hiện ở chỗ, không những thời Nguyễn giáo sĩ tung hoành ở VN, mà bản thân Nguyễn Ánh cũng trở thành “tấm gương”, “vẽ đường cho hưu chạy” bằng chính điển hình liên minh với phương Tây này của mình. Vì thế tất cả các cuộc nội loạn thời nhà Nguyễn, từ nội loạn Lê Văn Duyệt, tới Lê Duy Phụng, tới “giặc chìa vôi” là câu chuyện “đảo chính” thời Tự Đức, vào bất cứ lúc nào các giáo sĩ Thiên chúa giáo cũng tham gia, và được nội loạn tìm tới. kiểu “ngưu tầm ngưu mã tầm mã”.
(còn tiếp)



--------------------
Tả Thiên Thanh



User is offlineProfile Card
Go to the top of the page
+
Phó Thường Nhân
post Apr 3 2020, 09:27 PM    
Đường dẫn tới bài viết này #53

Tả Thiên Thanh
Group Icon

Nhóm: Chánh tổng
Số bài viết: 5.457
Tham gia từ: 11-August 02
Thành viên thứ: 133

Tiền mặt hiện có : 37.895$
Số tuần chưa đóng thuế : 6

Bình chọn :



Như vậy quyển sử của Tsoboi viết về thời Tự Đức đã nói ti mỉ hơn, nhưng không ngược với chính sử hiện tại (ít nhất là sử VN thời tôi học, là sử viết thời bao cấp). Có những điều, ví dụ quan hệ giữa giáo dân và thực dân Pháp, thì chính sử còn “lờ đi”. Bản thân tôi, quan hệ giữa thực dân và giáo dân này tôi cũng được biết thông qua sử Pháp viết về VN là chính, và trong trường hợp này tôi phải “lật ngược hệ quy chiếu” để hiểu. Điều mà tôi không cần làm với Tsuboi, vì ông ta là người ngoài cuộc, không phải là người Pháp.
Nhưng cũng vì Tsuboi là người Nhật, mà ông ta sẽ mang những nhận xét dựa trên hệ quy chiếu Nhật vào. Ví dụ dưới đây khi ông ta nói về Văn Thân.
ở trên, như tôi đã nói, Tsuboi không ngần ngại nói về sự liên quan của giáo dân với Pháp, thì ông ta cũng có ý phê phán Văn Thân tương tự. Theo Tsuboi, nhà Nguyễn không những dính cái dớp “cõng rắn” ở trên mà bản thân việc nhà Nguyễn dựa vào tầng lớp Văn Thân cũng là nguyên nhân khiến nhà Nguyễn sụp đổ. Điều này thì cũng dễ hiểu, vì người ta không thể nào không đối chiếu với lịch sử của người ta. Và đối chiếu ở đây là đối chiếu ngầm( tức là định kiến có sẳn của mỗi con người, chứ Tsuboi không noi gì tớ Nhật, hay so sánh với Nhật trong quyển sách cả).
Nhưng với tôi, một người VN tìm hiểu cả sử Nhật, thì tôi thấy rằng cách mạng Minh Trị của Nhật về mặt chính danh cũng là một cuộc cách mạng Nho giáo. Vì nó tước quyền của chúa (shogun) mà giao cho Vua (đúng theo lý thuyết nhà Nho). Còn tầng lớp văn thân ở Nhật thì chính là tầng lớp võ sĩ. Ở Vn thời nhà Nguyễn, đúng là nhà Nho được đánh giá theo thi cử, “tứ thư ngũ chương”, nhưng đây chỉ là một bộ phận, dù là số đông, liên quan tới hành chính. Một bộ phận quan lại khác cực kỳ quan trọng với nhà nước, tức là bên võ, thì không có liên quan. Tất cả các Võ quan quyết định số phận nhà Nguyễn từ Trương Đăng Quế , Nguyễn Tri Phương, Hoàng Diệu, Tôn Thất Thuyết không có ai đỗ khoa bảng cả. Họ biết chữ Nho, nhưng không ai là tiến sĩ , phó bảng cả. Nhưng người này rất quan trọng, vì họ chính là những người “làm ra vua”. Sĩ phu không phải chỉ là người học khoa cử, mà thực ra là trí thức. Vậy tại sao Nho sĩ VN không làm được nhiệm vụ như Võ sĩ Nhật.
Giải thích điều này thì có lẽ Tsuboi đúng (một phần), đó là ở VN thương nghiệp chủ yếu nằm trong tay Hoa kiều. (so với tình hình hiện tại, thì ta có thể gọi là khối FDI).
Còn có điều mà Tsuboi không đúng, đó là như tôi đã nói, Thái lan ở cạnh ta, thoát khỏi chế độ thuộc địa, nhưng thương nghiệp cũng nằm trong tay Hoa kiều. Nhưng có điều khác với VN, Thái lan có một tôn giáo mạnh, được tổ chức tốt, đó là Phật giáo. Phật giáo đã ngăn cản Thiên chúa giáo xâm nhập như một lực lượng xâm lược.
Thực ra điều này cũng đúng ở Nhật thời Minh Trị nữa, nhưng do người ta chỉ nhìn thấy các cải cách kinh tế nên quên nó đi. Khi chế độ quân chủ Minh Trị được thiết lập, thì nhà nước Nhật bản cho ra đời Thần đạo. Thần đạo này được coi như hạt nhân xâm lược của Nhật, nên sau năm 1945, Mỹ đã bắt Nhật giải tán.
Nhưng ở Nhật đạo Phật rất mạnh, và từ thời Shogun, họ đã có chính sách bắt dân ở nơi nào thì ghi tên vào chùa nơi đó. Việc này đã khiến dù ở Nhật là đạo Phật Đại thừa, tổ chức nó cũng chặt chẽ như ở các nước theo đạo Phật Nam tông.
Chính vì thế, cách mạng Minh Trị 1868, mở cửa với phương Tây, Nhật bản cho phép tự do tôn giáo, nhưng giáo dân nước này lại không trở thành tay sai cho nước ngoài, mà ngược lại do cạnh tranh lại đóng góp vào sự phát triển văn hoá Nhật. Hiện tại nhiều đại học Nhật là do người theo đạo Thiên chúa tạo ra. Từ vai trò phản động, nó lại thành cầu nối văn hoá.
Tại sao lại thế, bởi thiên chúa giáo (ở đây là cơ đốc giáo) có một hệ thống hành chính toàn cầu. Như vậy nó phải làm lợi cho hệ thống này, và nếu nó ở địa vị lũng đoạn, thì tất nhiên là nước đó tắc tử. Nhưng nếu nó không làm loạn được, thì lại thành cầu nối văn hoá.
Nó cũng như viên thuốc tây, uống đủ liều đúng lúc đũng chỗ thì chữa được bệnh, mà còn chữa được tốt. Ngược lại lạm dụng nó (tưc là bị nó lũng đoạn) thì tắc tử.


--------------------
Tả Thiên Thanh



User is offlineProfile Card
Go to the top of the page
+
« Bài viết cũ hơn · CLB Văn Hoá - Lịch sử · Bài mới tiếp theo »
 

6 Trang « < 4 5 6
Topic Options
3 người đang chống cằm trầm tư ngâm cứu chủ đề này (3 khách vãng lai và 0 thầy mo tàng hình)
0 Thành viên:
 

Xem diễn đàn ở dạng TEXT - PDA - Pocket PC