· [ ] · Đồng Dao

[nangvang]

Những khúc đồng dao ngộ nghĩnh và tâm thức Việt Nam
Mến tặng VA

Ở cái Làng Ven (VN, vi-en) này vào những đêm trăng thanh gió mát, nhất là dịp rằm Tháng Tám, khi Chị Hằng tãi ánh bạc mờ mờ huyền ảo lên thảm cỏ mượt mà quanh gốc đa cổ thụ ven làng, người ta thường bắt gặp những bầy trẻ nhỏ túm năm tụm ba ồn ĩ nô đùa, thơ ngây như những thiên thần. Khi thì chúng chơi trò “rồng rắn lên mây”, lúc lại là trò “dung dăng dung dẻ” hay trò “thả đỉa ba ba”... Điều đặc biệt là bao giờ những trò ấy cũng diễn ra kèm theo những câu đồng dao, thoạt nghe có vẻ ngây ngô vô nghĩa, nhưng lại đầy thi vị và đáng yêu đến nỗi hình như không một người Việt nào của làng lại không biết và nhớ nằm lòng.

Nào thì ú tim (trốn tìm) :

Năm, mười, mười lăm, hai mươi...
Ú.. ù ...
Ở đâu thì trốn cho kỹ ...

Này đây :

Rồng rắn lên mây
có cây núc nác
có nhà hiển vinh (điểm binh)
- thầy thuốc có nhà hay không ?
...

Rồi thì :

Dung dăng dung dẻ
dắt trẻ đi chơi
đến ngõ nhà trời
lạy cậu lạy mợ
cho cháu về quê
cho dê đi học
cho cóc ở nhà
cho gà bới bếp
thì thà thì thụp
ngồi xụp xuống đây !...

Lại đến:

Thả đỉa ba ba
chớ bắt đàn bà
phải tội đàn ông
cơm trắng như bông
gạo tiền như nước
đổ mắm đổ muối
đổ chuối hạt tiêu
đổ niêu cứt gà
đổ phải nhà nào
nhà ấy phải chịu tội vậy...

Ôi, những khúc đồng dao cùng những trò khiến con trẻ cười như nắc nẻ mới thật đáng yêu đáng nhớ làm sao !

Cứ như thế,
ngày lại ngày,
tháng lại tháng,
năm lại năm...

Rồi thoắt một cái, những cậu những cô tiên đồng ngọc nữ vừa mới hôm nào còn bé xíu xíu như những cái nấm lùn chẳng mấy chốc đã phổng phao thành những nam thanh nữ tú của làng...

Rồi lừa xẻ kéo cưa.
Rồi dựng nhà dựng cửa.
Rồi nên đôi nên lứa.
Rồi đẻ cái sinh con.
Rồi nên nên ông nên bà...

Thế hệ này kế tiếp thế hệ khác, dân Làng Ven cứ lần lượt theo nhau ra đời, bú tí mẹ và hát đồng dao để lớn lên thành người rồi tỏa đi khắp bốn phương trời khắp mười phương phật, mặc cho con tạo cứ vần xoay...

Duy chỉ có ánh trăng vẫn là ánh trăng ấy,
gốc đa vẫn là gốc đa ấy,
và những câu đồng dao vẫn là những câu đồng dao ấy theo ta đi mãi suốt cuộc đời...

Chú Cuội ngồi gốc cây đa
để trâu ăn lúa gọi cha ồi ồi,
Cha mày cắt cỏ bên đồi
Mẹ mày cưỡi ngựa đi mời quan viên...

Và cứ như thế như thế,
năm tháng cứ theo nhau êm đềm trôi...
dòng đời cứ láng lai vô tận cùng những khúc đồng dao ngộ nghĩnh và những lời ru ngọt ngào bên nôi của mẹ như là những chất liệu tuyệt vời nhất bồi đắp nên những cuộc đời và tâm hồn (tâm thức) Việt Nam.

Jul 2007

Bài viết này được sửa chữa mông má bởi nangvang: Jul 18 2007, 02:15 PM

[Hoang Yen]

Bạn Nangvang yêu đời nhỉ.
Tớ cũng thích viết đồng dao nhưng mà công nhận viết rất khó, vì nó như là thơ của trẻ con, cho trẻ con, con mắt nhìn trong đó nó khác con mắt của người lớn.

Thử viết vài câu đồng dao xem sao:

Ngồi buồn kể chuyện
Làng vẻn làng ven
Làng bé toen hoen
Làng buồn như trấu
Hoa thưa bờ dậu
Cỏ úa chân đê
Tre đứng ủ ê
Ao chum mất dấu
Một đàn sáo sậu
Bay đi đằng nào
Để lũ cào cào
Cũng vù theo nốt
Ông đồng bà cốt
Khăn áo chỏng chơ
Sư sãi ngẩn ngơ
Chờ cô cúng oản
Ông chánh thì nản
Bà lý thì chuồn
Trương tuần bồn chồn
Giở tiền ra đếm
Đá đâu vừa ném
Sưng u cả đầu
Chó sủa gâu gâu
Thế là hết chuyện...

Bài viết này được sửa chữa mông má bởi Hoang Yen: Jul 18 2007, 03:52 AM

[biendep]

Này đây :

Rồng rắn lên mây
có cây núc nác
có nhà hiển vinh (điểm binh)
- thầy thuốc có nhà hay không ?
...

Cái này hay quá tớ đang kiếm mấy bài đồng dao đọc cho con trai nói nhiều của tớ nghe.
Hồi đó chơi trò rồng rắn lên mây này thì xóm tớ hay đọc :

Rồng rắn lên mây
có cái cây lúc lắc
có ông chủ ở nhà hông ?

Đứa nào bị thì sẽ trả lời :
Ông chủ đi x rồi (x = chơi, ăn, ị, ngủ, v...v...)

Tới khi nó trả lời :
Ông chủ có nhà
bán cho tui khúc cá

Thì sẽ :
Ông chủ muốn lấy khúc nào ?

Đứa bị sẽ chọn khúc đầu , đuôi, giữa và phải rượt theo trúng đứa nào đứa đó bị tiếp...

[nestcafeviet]

Bạn Nangvang yêu đời nhỉ.
Tớ cũng thích viết đồng dao nhưng mà công nhận viết rất khó, vì nó như là thơ của trẻ con, cho trẻ con, con mắt nhìn trong đó nó khác con mắt của người lớn.

Thử viết vài câu đồng dao xem sao:

Ngồi buồn kể chuyện
Làng vẻn làng ven
Làng bé toen hoen
Ông chánh thì nản
Bà lý thì chuồn
Trương tuần bồn chồnGiở tiền ra đếm
Đá đâu vừa ném
Sưng u cả đầu
Chó sủa gâu gâu
Thế là hết chuyện...

Thật là ngưỡng mộ chị Yến vô cùng,
Cứ vung bút là ra thơ ra vè ngay được. Mà nghe mềm thế không biết. Làng còn chị Mưa , mà Chị Mưa hồi này ...đi vắng hay sao ấy nhờ?!

[Dân làng Ven]

Đồng dao mình viết năm 10 tuổi

Ngày xửa ngày xưa
Có bà bán dưa
Bả cưa cái cẳng
Bả đẵn cái giò
Bả vò cục bột
Bả lột miếng da
Bả ca vọng cổ
Bả nhổ cây bông
Bả trồng cây chuối
Bả muối con cá
Bả đá trái banh
Bả sanh thằng nhỏ
Cái đầu đỏ đỏ
Cái đít vàng khè

Sao càng lớn mình càng mất dần khả năng văn chương thi phú của mình nhở

[biendep]

Đồng dao mình viết năm 10 tuổi

Ngày xửa ngày xưa
Có bà bán dưa
Bả cưa cái cẳng
Bả đẵn cái giò
Bả vò cục bột
Bả lột miếng da
Bả ca vọng cổ
Bả nhổ cây bông
Bả trồng cây chuối
Bả muối con cá
Bả đá trái banh
Bả sanh thằng nhỏ
Cái đầu đỏ đỏ
Cái đít vàng khè

Sao càng lớn mình càng mất dần khả năng văn chương thi phú của mình nhở

hahaha còn em hồi nhỏ cũng :
Ngày xửa ngày xưa
Có con mẹ bán dưa

rồi tịt tại đó luôn

@bác Nest mà cứ "CHỊ mưa" thì cứ ngồi chờ lâu lâu, người ta mới có 18 mà kiu người ta chị
À nhân tiện lười tìm cái topic nhắn tin quá, hôm bữa em ngang "Lặng" mà sao hổng thấy, bác dời đi đâu thế vì em lỡ quảng cáo rồi tụi bạn đòi dẫn đi

[Fedora]

Nhiều bài đồng dao trong dân gian ngày xưa có tính chất "dự báo thời tiết", kiểu như nhật thực, nguyệt thực hay sao chổi vậy, cụ thể là ít lâu sau khi bài đồng dao đó lan truyền trong dân gian thể nào cũng có loạn binh đao, giặc dã nổi lên hay nhà vua băng hà...

Như vậy có thể coi đồng dao "dự bao thời tiết" là sấm truyền được không nhỉ ?

[nangvang]

Bạn Nangvang yêu đời nhỉ.
Tớ cũng thích viết đồng dao nhưng mà công nhận viết rất khó, vì nó như là thơ của trẻ con, cho trẻ con, con mắt nhìn trong đó nó khác con mắt của người lớn.

Thử viết vài câu đồng dao xem sao:

...
Ao chum mất dấu
...
Ông đồng bà cốt
Khăn áo chỏng chơ
Sư sãi ngẩn ngơ
Chờ cô cúng oản
Ông chánh thì nản
Bà lý thì chuồn
Trương tuần bồn chồn
...
Chó sủa gâu gâu
Thế là hết chuyện...

1) Hay quá ta ! Bạn mần đồng dao cũng nghề lắm đấy, biết hôn ?
2) Cho tu từ chút xíu há : hình như ngườì ta nói "ao chuôm", hổng phải "ao chum";
3) Còn "con mẹ đốp" của làng sao hổng thấy đâu nhỉ ?
4) "chó" mà vẫn còn "sủa gâu gâu" thì chuyện chắc vẫn còn dài dài, làm sao mà hết ngay được, chớ bộ !?
5) Bạn mần tiếp đi, được hôn ?

[Bến]

Em ứ biết "mần" đồng dao.
Nhớ hồi bé có đọc bài này, không biết có phải đồng dao?
Mưa lâm râm
Cây trâm có trái
Con gái có duyên
Đồng tiền có lỗ
Bánh tổ thì ngon
Bánh giòn thì béo
Cái kéo thợ may
Cái cày làm ruộng
Cái thuổng đắp bờ
Cái lờ thả cá
Cái ná bắn chim
Cái kim may áo
Cái gáo múc nước
-------------------
Quên mất rồi