Langven.com Forum

Giúp đỡ - Lục lọi - Dân l ng - Lịch
Full Version: Chủ Nghĩa Dân Tộc Do Thái
Quán nước đầu làng Ven > Sáng Tác - Thảo Luận - Phổ biến kiến thức > CLB Văn Hoá - Lịch sử
Pages: 1, 2, 3
Thiên Lang
Do Thái là một hiện tượng đáng được xem xét vì nó liên quan đến một tôn giáo cổ xưa nhất trong lịch sử loài người (Do Thái Giáo – Judaism), đồng thời nó cũng gắn liền với những xu hướng điển hình trong thế kỷ 20: di dân, chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa dân tộc.

Do thái giáo:
Xưa kia những người Hebrai cho rằng họ đều là con cháu của Abraham, một nhà tiên tri được sinh ra vào thế kỷ 17 trước công nguyên. Người Hebrai khi đó sau khi thoát khỏi cảnh giam cầm của đế quốc Babilon theo Abraham đến vùng đất bờ biển phía đông Địa trung hải để tìm nơi cư trú và lập một tôn giáo mới cho người Hebrai. Con trai của Abraham là Isaak, và cháu là Jacob đều là những người kế nghiệp Abraham khai sinh và truyền bá đạo Do Thái. Theo chân Jacob người Hebrai đến Aicập, nhưng sau đó bị đối xử như những nô lệ, để rồi 250 năm sau một lãnh tụ tên là Mose đưa họ quay lại vùng đất mà Arbraham đã từng tiên tri là vùng đất Chúa dành riêng cho con cháu ông. Sau này khi người Hebrai lớn mạnh họ lại bị chia làm hai nước, Israel và Juda. David là vua của Israel nổi tiếng bởi tài quân sự và được coi là người có công xây thành Jerusalem (khoảng 1100 tr CN) và thống nhất dân tộc Do Thái. Cũng từ đó người Do Thái mang biểu tượng của David với ngôi sao 6 cánh.
Đạo Do Thái cổ xuất hiện rất sớm và nó được coi là nguồn gốc của Thiên chúa giáo và Hồi giáo. Cả ba đạo này đều tin vào kinh cựu ước, một trong những cuốn sách cổ xưa nhất của loài người và đều cho rằng chúa chỉ có một, Jehova (Allah) chúa của muôn loài. Tương đương với hình ảnh chúa Jesu, đạo Do Thái thờ Mose như là ông tổ của đạo.
Một số điều răn trong Do thái giáo:
1. Chúa là duy nhất, là chúa của các bạn.
2. Không được phô trương hình ảnh chúa
3. Không được lạm dụng tên của chúa, tức là chúa vô hình, vô danh
4. Hãy tưởng niệm lễ Sabbat (ngày thứ bảy), cho đó là ngày lễ thiêng liêng
5. Hãy kính trọng cha mẹ
6. Không được phép sát sinh
7. Không được phép ly dị vợ , chồng
8. Không được phạm tội ăn cắp
9. Không được phép đổ tội oan cho người khác
10. Không được đòi hỏi.
Bốn nhánh chính ngày nay của đạo Do thái: chính thống, bảo thủ, cải cách và tái thiết.
Thiên Lang
Di cư và làm giầu:
Có nguồn gốc từ dân du mục được gắn bó bằng niềm tin tôn giáo, người Do Thái di cư và cư trú rất nhiều quốc gia khác nhau, đông nhất là ở Bắc Mỹ (6,5tr), thứ nhì ở Israel (4,7tr) và ở các nước EU (2,3tr). Điều đáng chú ý là suốt 4000 năm tồn tại số lượng người dân Do Thái không thay đổi nhiều, dù sống đan xen với các tôn giáo khác.
Trong cuốn Tora, cuốn kinh thánh quan trọng nhất của tôn giáo này, mô tả những cuộc di dân vĩ đại của người Do Thái về miền đất thánh. Khi đó họ chỉ là những nô lệ cho đế quốc Babilon hoặc cho các hoàng đế Aicập. Trên mảnh đất mà ngày nay gọi là Palestine, có thành Jerusalem, là nơi xuất phát của nhiều tôn giáo. Người Do Thái tin rằng đó chính là mảnh đất mà Chúa đã hứa là sẽ tặng riêng cho họ, từ đó người Do Thái gọi là miền đất hứa. Lịch sử cũng có ghi lại những vị vua của quốc vương Do Thái từng cai trị tại đó. Thế nhưng đây cũng là nơi mà đạo Kito và đạo Islam cũng coi là mảnh đất thiêng của họ. Vì thế mà có 7 cuộc thập tự chinh của những người Thiên chúa giáo giải phóng cho miền đất thánh. Và ngày nay người Hồi giáo cũng không muốn nhường mảnh đất này hoàn toàn cho người Do Thái. Chiến tranh tôn giáo liên miên làm người Do Thái phải phân tán khắp nơi, tuy nhiên tôn giáo này vẫn duy trì được những truyền thống riêng để rồi sau này tồn tại như một dân tộc.
Từ thế kỷ 15 người Do Thái di cư sang châu Âu, họ xuất hiện nhiều đặc biệt ở phần đông Âu (Balan, Nga), rồi chuyển dần sang tây Âu vào thế kỷ 18. Tôn giáo này cố gắng chịu tồn tại xen kẽ với các tôn giáo khác mà không gây xung đột - sensible and tolerant, họ cũng bắt đầu chấp nhận cả những người không cùng chủng tộc trong sinh hoạt tôn giáo. Có cả những người Do Thái có nguồn gốc Nga, Đức, Nhật... Gần như họ đã hoà nhập vào cuộc sống tại châu Âu trong khi chỉ còn lưu giữ chung một niềm tin tôn giáo. Như vậy người Do Thái tồn tại trong xã hội châu Âu có hai mặt, họ tồn tại được nhờ tiếp cận được văn hoá châu Âu (thời phục hưng và kỷ nguyên ánh sáng), đồng thời luôn có đời sống riêng của cộng đồng dựa trên đức tin vào Do Thái Giáo.
Dân Do thái làm đủ mọi nghề để kiếm sống. Mới đầu họ làm nghề thủ công và làm nông nghiệp. Đáng chú ý là người Do thái thường thành công trong việc làm giầu, nhất là khi họ chuyển sang thương mại, mở cửa hàng buôn bán. Sau này khi châu Âu phát triển công nghiệp những nhà tư bản gốc Do thái chiếm một phần đáng kể. Tất nhiên đi đôi với tích luỹ tư bản bao giờ cũng bị mang tiếng là tham lam, ky cóp và bóc lột. Sự thành công của người Do Thái trong làm ăn buôn bán lại làm cho họ lại bị xua đuổi. Ở Nga năm 1881, chế độ Nga Hoàng có chính sách xua đuổi người Do Thái vì thế gây ra hàng loạt vụ giết người Do Thái. Chính vì sự kỳ thị này mà bác sĩ Leon Pinsker đã viết cuốn "Autoemanzipation" -tự giải phóng, xuất bản ở Odessa-1882 để lên tiếng bảo vệ người Do Thái. Pinsker cũng được coi là người đầu tiên của phong trào Zionism - phong trào phục quốc Do Thái. Năm 1892 người Pháp kết tội một số nhà tư bản Do Thái là nguyên nhân phá sản của công ty Panama-kanal, đẩy nước Pháp vào khủng hoảng kinh tế. Năm 1894 Dreyfus, một người gốc Do Thái, bị kiện ra toà án sử tội phạm chiến tranh. Vụ Dreyfusaffair này làm dấy lên phong trào Antisemitism - phong trào bài Do Thái. Mặc dù Dreyfus sau này được minh oan nhưng giường như ngọn lửa tức giận đã bùng lên và không thể dập tắt được nữa. Người Do Thái bị lên án ở khắp châu Âu. Đặc biệt ở Đức, dưới chế độ Hitler tháng 11 năm 1938 được gọi dưới cái tên Novemberpogrom, hàng loạt cửa hàng, tài sản của người Do Thái bị đập phá. Sau những vụ này người Do Thái di cư phần lớn sang Mỹ , một số ít sang Canada và Arhentina. Những gì diễn ra tiếp theo trong chiến tranh thế giới thứ 2 thì không nói mọi người cũng đã biết.
Sau khi thành lập nhà nước Israel năm 1948 trên mảnh đất Palestine, người Do Thái kêu gọi nhau về xây dựng đất nước, họ lại lục đục kéo về. Nhưng trước sự chống phá của người Hồi giáo làm cho cuộc sống trở lên bất ổn một số người Do Thái lại tìm cách ra đi. So với các sắc dân thiểu số di cư khác thì người Do Thái là người thành công nhất trên thương trường cũng như trong chính trị.
Từ việc di dân của người Do Thái có thể rút ra kết luận là: Tôn giáo và văn hoá nói chung có thể tồn tại đan xen, nhưng cũng không tránh khỏi những mâu thuẫn trước khi đi đến hoà giải. Trong bối cảnh toàn cầu hoá, sự di dân sẽ còn diễn ra mạnh mẽ hơn nữa, nó sẽ làm nảy sinh các vấn đề văn hoá xã hội phức tạp còn khó khăn hơn cả những gì đã diễn ra với người Do Thái.
Thiên Lang
Zionism: (Zion là tên một ngôi đền Do thái)
Phong trào phục quốc Do thái xuất hiện trên quan điểm cho rằng người Do thái ở châu Âu bị thiệt thòi trong các mâu thuẫn với các dân tộc khác bởi do không có một nhà nước bảo vệ họ. Nhà văn người Áo, Theodor Herzl, chính thức đưa ra quan điểm này năm 1896 với tác phẩm "Nhà nước Do thái". Một năm sau, 1897, hội nghị đầu tiên được tổ chức tại Basel đưa ra tuyên bố kêu gọi thành lập nhà nước Israel trên mảnh đất Palestine. Đồng thời kêu gọi tất cả những người Do thái trở về xây dựng quốc gia. Năm 1909 ra đời thành phố đầu tiên cho người Do thái, thành phố Tel Aviv. Trước chiến tranh thế giới thứ nhất người Do thái chỉ chiếm 10% dân số ở Palestine. Tuy nhiên con số này tăng lên nhanh chóng, dần gây ra mâu thuẫn với người Arập đang sống tại đó. Cùng với phong trào Zionism, ở châu Âu xuất hiện phong trào Antisemistism chính là nhằm chống đối lại. Hai phong trào này gần như cân bằng cho đến khi chiến tranh thế giới thứ 2 nổ ra. Người Đức tưởng họ dứt điểm được Zionism, nhưng đâu ngờ họ chính là nguyên nhân sâu xa của việc ra đời nhà nước Israel vào năm 1948. Người ta không nghi ngờ gì là ngưòi Do Thái quá thiệt thòi do không có nhà nước riêng bảo vệ họ. Liên hiệp quốc, khi nó mới được thành lập, cũng không ngờ hậu hoạ của một quyết định mang đầy tính nhân đạo lại biến trung đông thành lò lửa chiến tranh tôn giáo. Sự ra đời của nhà nước Israel còn phải kể đến đóng góp của Anh, Mỹ và Vatican.
Phong trào zionism xuất hiện trong thập kỷ 19-20, là thập kỷ của những phong trào quốc tế, cho ta thấy chủ nghĩa dân tộc và chủ nghĩa quốc tế vẫn còn đang đan xen lẫn nhau, cả hai đều có lúc dâng lên rồi chìm xuống, chưa biết sẽ ngã ngũ ra sao trong thế kỷ 21.
tao_lao
QUOTE(Thiên Lang @ May 22 2005, 09:20 PM)
Bốn nhánh chính ngày nay của đạo Do thái: chính thống, bảo thủ, cải cách và tái thiết.
*



Bạn Thiên Lang có thể giái thích giùm 4 nhánh này khác nhau làm sao được không ạ?
Thiên Lang
QUOTE(tao_lao @ May 22 2005, 10:09 PM)
Bạn Thiên Lang có thể giái thích giùm 4 nhánh này khác nhau làm sao được không ạ?
*



bốn dòng chính của Do thái giáo:
Orthodox Judaism: Dòng chính thống có ở những người Do thái đông Âu và ở Israel. Theo tên của nó dòng chính thống tuân thủ nghiêm ngặt những gì được ghi trong kinh Tora. Trong bài trước đã đưa ra 10 điều răn đối với người theo đạo. Đồng thời dòng chính thống chỉ dùng tiếng Hebraism, là ngôn ngữ cổ của người Do thái. Đàn ông và đàn bà trong thánh đường không được ngồi gần nhau.
Reformed Judaism: Dòng cải cách xuất hiện đầu thế kỷ 19. Tiếp thu văn hoá phục hưng và thời khai sáng ở châu Âu, một số giáo sĩ Do thái muốn tích hợp các giá trị văn hoá và khoa học vào trong tôn giáo của mình. Moses Mendelssohn là người khởi xướng cho dòng này, theo đó những nghi lễ tôn giáo được làm rút gọn và đơn giản hoá. Quan hệ nam nữ bình đẳng hơn. Các giáo sĩ có thể làm lễ bằng thứ tiếng nào mà mình thạo, không nhất thiết phải dùng tiếng Hebraism. Thay vào đó người Do thái theo dòng này chú trọng đến các quan niệm đạo đức của môi trường xã hội mà mình đang sống.
Conservative: Xuất hiện giữa thế kỷ 19. Có xu hướng dung hoà quan điểm của hai dòng trên. Một mặt nó muốn lưu giữ hầu hết những tục lệ của người Do thái, mặt khác không muốn bị xã hội coi là cứng nhắc, nó cũng cố gắng tích hợp lối sống hiện đại cho phù hợp với các nghi lễ truyền thống. Chẳng hạn nam và nữ được phép ngồi cạnh nhau khi làm lễ.
Reconstructionism: Giáo sĩ người Mỹ Mordecai Menahem Kaplan đưa ra dòng tái thiết vào đầu thế kỷ 20, khi mà người Do thái bắt đầu sinh sống ở Mỹ. Theo dòng này đạo Do thái bớt tính tôn giáo hơn và nó gần như trở thành một cộng đồng văn hoá, các qui tắc tôn giáo chỉ còn là những quan niệm đạo đức trong đời sống dân sự. Lúc đầu dòng này gần với dòng bảo thủ, sau dần hướng sang dòng cải cách. Những người Do Thái chính thống thường chê những người Do thái theo dòng cải cách và tái thiết không phải là tín đồ trung thành của đạo Do thái.
GioNayEmODau
Mình nghĩ là có 5 dòng, lúc rảnh một chút sẽ post lên 5 dòng này
tao_lao
Cho tui thắc mắc thêm mấy câu nữa:

1) Đạo do thái thờ ai?
2) Các kinh điển của đạo là những quyển sách gì?
2) Cách thức tổ chức về nhà thờ, giáo hội...của đạo do thái?
NVT2002
Đạo Do Thái là tôn giáo độc thần, tất nhiên là thờ mỗi Thượng Đế thôi chứ còn ông nào khác vào đây nữa. Hồi tuần trước, trên đài VTV1 có phát mục hồ sơ (tối thứ sáu) nói rất rõ về vấn đề này đấy !
Vante_Sellenberg
Giới giáo sĩ Do Thái thường đội một cái mũ nhỏ trên đầu, họ không bao giờ bỏ mũ ra ở nơi công cộng, trừ những lúc đi ngủ. Điều này có nguyên nhân từ tín ngưỡng của họ. Bác Thiên lang có biết nguyên nhân này không? confused1.gif
summoner131
Đạo Do Thái thờ Jehova tức là Thượng Đế , kinh điển là sách Cựu Ước được cho là do Moise viết , dân Do thái sống theo luật Moise. Trước khi Jesus truyền đạo thì Do Thái giáo có 4 nhóm:

Xa-đốc : Nhóm của các thầy tu bậc cao, các kỳ mục

Pharisêu : nhóm của đa số dân thường, các kinh sư và các tư tế ở địa phương

Etxenô : một nhóm nhỏ sống gần Biển Chết , chủ trương sống tiết dục và không chịu đến Đền Thờ vì cho rằng các thượng tế đã làm ô uế đền

Samari : những người có gốc Do Thái , pha trộn nhiếu sắc dân khác , họ xung khắc với dân Do Thái chính gốc

(theo Kinh Thánh Tân Ước của Toà tổng giám mục Hà Nội 1997)
tao_lao
1) Đạo do thái có giáo chủ không?
2) Sự khác nhau cơ bản giữa kinh cựu ước và kinh tân ước là gì?
summoner131
Đạo Do Thái ngày nay thì tôi không biết , nhưng lúc Jesus ra đời thì không có giáo chủ, chỉ có 1 vị Thượng Tế , làm chủ toạ của Thượng Hội Đồng , lo việc thờ phụng trong Đền Thờ ở Jerusalem (do Salomon xây dựng , dùng để đặt Hòm Bia Giao Ước).

Sách Cựu Ước là một tập hợp các truyền thuyết về tổ tiên của dân Do Thái, tượng trưng cho giao ước cũ của Moise với Thượng Đế . Sách Tân Ước gồm 4 sách Phúc Âm kể về cuộc đời của chúa Jesus, các thư từ tôn giáo và sách Khải Huyền của Johan , tượng trưng cho giao ước mới mà Jesus đem đến cho toàn nhân loại chứ không riêng dân Do Thái.
tao_lao
Một người hiện đại không theo đạo Do thái có thể học hỏi được gì (khía cạnh triết học, đạo đức) từ đạo Do thái?
traucau
QUOTE(tao_lao @ May 23 2005, 01:19 PM)
Một người hiện đại không theo đạo Do thái có thể học hỏi được gì (khía cạnh triết học, đạo đức) từ đạo Do thái?
*



Một người Do Thái không biết tiếng Việt có thể lĩnh hội được gì từ Nguyễn Du ?
summoner131
Chết , bác Tao Lao lâng quan điểm lên cao quá . Tôi... tôi ... xin hàng iswear.gif trumpet.gif laugh1.gif
tao_lao
QUOTE(traucau @ May 23 2005, 10:14 PM)
QUOTE(tao_lao @ May 23 2005, 01:19 PM)
Một người hiện đại không theo đạo Do thái có thể học hỏi được gì (khía cạnh triết học, đạo đức) từ đạo Do thái?
*



Một người Do Thái không biết tiếng Việt có thể lĩnh hội được gì từ Nguyễn Du ?
*



Ủa, nếu mà hổng có gì bổ ích khi nói về đạo Do thái thì nói về nó làm cái giống chi (cho phí thời giờ) ?
tdna
Cái quan trọng nhất của 1 dân tộc chính là bản sắc . Đạo Do thái đã gắn kết người Do Thái lại với nhau ngay cả khi họ trôi dạt và tồn tại riêng rẽ ,nó tạo ra và lưu truyền cho họ những bản sắc riêng . Do thái giáo cũng tạo cho người Do Thái niềm tin và khát vọng sống , ước mong đoàn tụ và vươn lên .

Đạo Do thái khác với các đạo khác là tôn giáo gắn bó rất mật thiết , gần như là 1 với chủ nghĩa dân tộc của người Do Thái . Điều này , hầu như các tôn giáo khác đều không có được . Không có gì mạnh mẽ bằng đức tin , cái đức tin ấy lại gắn với ý thức về dân tộc nữa thì mới là cao thủ võ lâm
summoner131
QUOTE(tao_lao @ May 23 2005, 03:21 PM)
Ủa, nếu mà hổng có gì bổ ích khi nói về đạo Do thái thì nói về nó làm cái giống chi (cho phí thời giờ) ?


Vì tôi thích biết , có sao ko nhỉ ?
tao_lao
Nhưng mục đích cái biết đó là gì?
summoner131
Cậu bị thiểu năng à? tôi đã bảo là thích biết thì biết .
Pages: 1, 2, 3
Quán nước đầu làng Ven > Sáng Tác - Thảo Luận - Phổ biến kiến thức > CLB Văn Hoá - Lịch sử
Bạn đang xem phiên bản gọn nhẹ của diễn đ n dưới dạng text, để xem các b i viết với đầy đủ mầu sắc v hình ảnh hãy nhấn v o đây !
Invision Power Board © 2001-2018 Invision Power Services, Inc.