Langven.com Forum

Giúp đỡ - Lục lọi - Dân l ng - Lịch
Full Version: Câu Chuyện Về Nhận Thức
Quán nước đầu làng Ven > Sáng Tác - Thảo Luận - Phổ biến kiến thức > Thiền Học & Tôn Giáo
Pages: 1, 2, 3
NVT2002
Em xí chỗ ở đây đã, có nhiều cái hay ho sẽ được trình bày sau đây.
NVT2002
Sau khi trao đổi với bác Quyzen về vấn đề "không có sự thật hiển nhiên chung cho tất cả mọi người" thì em nhận ra là tất cả các nhận thức của mình đều là chủ quan. Điều này em thấy rất hiển nhiên bởi vì từ xưa đến nay mình vẫn sống trong thế giới "được nhận biết", chứ không phải là thế giới khách quan như đa số mọi người tưởng. Có nghĩa là cái thế giới mà mình vẫn thấy chính là thế giới tinh thần, chứ không phải thế giới vật lý. Cái thế giới vật lý thì nó vận động liên tục, không có bất cứ một thời điểm nào ngừng lại cả, trong khi đó các đối tượng của nhận thức thì lại bắt buộc phải tĩnh tại, vì nó có tĩnh tại thì mình mới nhận thức được. Nói cách khác là thế giới của nhận thức là một thế giới mô hình được xây dựng bởi chính chúng ta. Bất cứ khi nào ta nhận thức về một đối tượng thì đều là một thao tác xây dựng mô hình của đối tượng đó.


Tuy nhiên, trong một lần đọc ở FB của bác Quyzen, em lại thấy có đoạn này:

QUOTE
Quý Nguyễn Đức
April 5 near Ho Chi Minh City
phát hiện ra một điều: "Toàn bộ nền giáo dục và đào tạo của phương Tây đang dạy cho con người ta ngu đi"
287Like ·  · Share
2 people like this.
50 of 87
View previous comments

Mạc Thuỷ Vâng! em đã hiểu!
April 5 at 1:27pm via mobile · Like

Quý Nguyễn Đức theo triết lý của giáo dục phương tây hiện nay thì không quan tâm tới stkq mà chỉ quan tâm tới niềm tin chủ quan của bản thân thôi
April 5 at 1:28pm · Like

Nguyen Thuy Lien Anh Quý ơi, có nguồn/ cơ sở cho nhận định "học viên được dạy rằng: không có sự thật khách quan " không anh?
April 5 at 5:19pm · Like

Quý Nguyễn Đức cái này anh nghe cũng lâu rồi và tổng hợp từ nhiều nguồn.
April 5 at 5:29pm · Like

Quý Nguyễn Đức nếu nói rằng họ được dạy rằng không có sự thật khách quan thì không đùng lắm, đúng hơn là: mọi nhận thức của chúng ta đều là chủ quan.
April 5 at 5:30pm · Like



Đọc xong em thấy rất băn khoăn, là bởi vì mình mất bao nhiêu công mới nhận ra được mọi nhận thức của chúng ta đều là chủ quan. Nay bác Quyzen lại bảo "mọi nhận thức của chúng ta đều là chủ quan" là sai. Vậy thì có thật là em đã nhận thức sai?
NVT2002
Khi gặp bác Quyzen ở HN, em đem chuyện này ra hỏi, thì bác Quyzen có kể một ví dụ minh họa như sau: Có một anh chàng người Tây đến tham gia thi vào lớp của bác Quyzen. Bác liền rải ra một đống thủy tinh vụn và bảo anh ta dẫm lên, đi qua. Sau đó, hỏi xem đống thủy tinh có đáng sợ hay không, thì anh Tây trả lời là: "Trước khi đi qua thì nó đáng sợ, sau khi đi qua thì nó không đáng sợ nữa". Theo quan điểm của anh Tây thì anh ấy chỉ biết đến nhận thức chủ quan của anh ấy thôi.

Lúc mới nghe qua câu chuyện này thì em nghĩ là anh Tây cũng có lý đấy chứ. Anh ta chỉ có thể biết được nhận thức chủ quan của bản thân thôi, chứ có cách nào mà biết được nhận thức của người khác. Điều này cũng giống như việc ta không biết được suy nghĩ của người khác, mà chỉ có thể nghe họ diễn đạt suy nghĩ bằng ngôn ngữ, rồi xây dựng lại mô hình trong đầu óc ta thôi. Tuy nhiên, sau khi phân tích kĩ, thì em lại thấy thế này: mỗi nhận thức của mình thì đều là thao tác xây dựng mô hình và mình không có cách nào biết được mô hình đó có phù hợp với thực tại khách quan hay không. Hay nói một cách dễ hiểu hơn là: mỗi nhận thức đều chỉ là một giả thiết và giữa các giả thiết mâu thuẫn nhau thì sẽ có cái đúng hơn và có cái sai hơn. Như trường hợp của anh Tây ở trên thì lý luận của anh ta là: Tôi nhận thức về đống thủy tinh lúc trước một khác, lúc sau một khác nhưng nhận thức của tôi lúc nào cũng đúng!

Nếu giả sử lúc anh Tây chưa đi qua đống thủy tinh và có người đến bảo với anh rằng: đống thủy tinh không đáng sợ đâu, thì phản ứng đúng trong trường hợp này của anh Tây phải là: ờ, vì nhận thức của mình chỉ là giả thiết, nên có thể người kia nhận thức phù hợp hơn về đống thủy tinh. Có thể phân tích kĩ hơn như thế này: Anh Tây nghe người khác mô tả lại nhận thức qua ngôn ngữ, và anh ta phát sinh mô hình về nhận thức đó dựa trên ngôn ngữ. Tại thời điểm đó, anh Tây chưa có được nhận thức trực tiếp về đối tượng, nên không thể có nhận thức tương đồng với người kia về đối tượng được. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là anh Tây có thể gạt bỏ sự tồn tại của một giả thiết khác đối lập với giả thiết mà anh ta đang có. Thao tác gạt bỏ của anh Tây trong trường hợp này đã khiến anh ta mắc sai lầm. Em có nghe nói về một nguyên lý dao cạo Occam dùng để gạt bỏ những thứ không cần thiết trong nhận thức. Để lúc nào tìm hiểu lại xem có phải chính là trường hợp này không.

Vậy kết luận của em về vấn đề này là: Nếu được dạy rằng "mọi nhận thức của chúng ta đều là chủ quan" thì có lẽ cách hiểu của người học là chưa thấu đáo về điều đó, nên dẫn tới việc ứng dụng sai lầm!
nguyenducquyzen
QUOTE(NVT2002 @ Oct 30 2013, 08:05 AM)
Khi gặp bác Quyzen ở HN, em đem chuyện này ra hỏi, thì bác Quyzen có kể một ví dụ minh họa như sau: Có một anh chàng người Tây đến tham gia thi vào lớp của bác Quyzen. Bác liền rải ra một đống thủy tinh vụn và bảo anh ta dẫm lên, đi qua. Sau đó, hỏi xem đống thủy tinh có đáng sợ hay không, thì anh Tây trả lời là: "Trước khi đi qua thì nó đáng sợ, sau khi đi qua thì nó không đáng sợ nữa". Theo quan điểm của anh Tây thì anh ấy chỉ biết đến nhận thức chủ quan của anh ấy thôi.

Lúc mới nghe qua câu chuyện này thì em nghĩ là anh Tây cũng có lý đấy chứ. Anh ta chỉ có thể biết được nhận thức chủ quan của bản thân thôi, chứ có cách nào mà biết được nhận thức của người khác. Điều này cũng giống như việc ta không biết được suy nghĩ của người khác, mà chỉ có thể nghe họ diễn đạt suy nghĩ bằng ngôn ngữ, rồi xây dựng lại mô hình trong đầu óc ta thôi. Tuy nhiên, sau khi phân tích kĩ, thì em lại thấy thế này: mỗi nhận thức của mình thì đều là thao tác xây dựng mô hình và mình không có cách nào biết được mô hình đó có phù hợp với thực tại khách quan hay không. Hay nói một cách dễ hiểu hơn là: mỗi nhận thức đều chỉ là một giả thiết và giữa các giả thiết mâu thuẫn nhau thì sẽ có cái đúng hơn và có cái sai hơn. Như trường hợp của anh Tây ở trên thì lý luận của anh ta là: Tôi nhận thức về đống thủy tinh lúc trước một khác, lúc sau một khác nhưng nhận thức của tôi lúc nào cũng đúng!

Nếu giả sử lúc anh Tây chưa đi qua đống thủy tinh và có người đến bảo với anh rằng: đống thủy tinh không đáng sợ đâu, thì phản ứng đúng trong trường hợp này của anh Tây phải là: ờ, vì nhận thức của mình chỉ là giả thiết, nên có thể người kia nhận thức phù hợp hơn về đống thủy tinh. Có thể phân tích kĩ hơn như thế này: Anh Tây nghe người khác mô tả lại nhận thức qua ngôn ngữ, và anh ta phát sinh mô hình về nhận thức đó dựa trên ngôn ngữ. Tại thời điểm đó, anh Tây chưa có được nhận thức trực tiếp về đối tượng, nên không thể có nhận thức tương đồng với người kia về đối tượng được. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là anh Tây có thể gạt bỏ sự tồn tại của một giả thiết khác đối lập với giả thiết mà anh ta đang có. Thao tác gạt bỏ của anh Tây trong trường hợp này đã khiến anh ta mắc sai lầm. Em có nghe nói về một nguyên lý dao cạo Occam dùng để gạt bỏ những thứ không cần thiết trong nhận thức. Để lúc nào tìm hiểu lại xem có phải chính là trường hợp này không.

Nguyên văn câu chuyện thế này
Sau khi cậu ta đi qua đống miểng chai, em hỏi cậu ta:
- Bạn cảm thấy thế nào trước và sau khi đi qua đống miểng chai này?
Cậu ta trả lời:
- Trước khi đi qua thì thấy sợ, sau khi đi qua thì không thấy sợ nữa
Em hỏi tiếp:
- Vì sao trước khi đi qua thì thấy sợ, còn sau khi đi qua thì không thấy sợ nữa?
Cậu ta trả lời:
- Vì trước khi đi qua, tôi cảm thấy nó nguy hiểm nên sợ. Còn sau khi đi qua, tôi thấy nó không nguy hiểm nên không sợ nữa.
Em hỏi:
- Vậy đóng miểng chai này nguy hiểm hay không nguy hiểm?
Cậu ta trả lời:
- Trước khi đi qua thì tôi cảm thấy nó nguy hiểm, còn sau khi đi qua tôi cảm tháy nó không nguy hiểm.
Em nói:
- Tôi không hỏi cảm nận của bạn, tôi hỏi về đống miểng chai. Nó có nguy hiểm hay không?
Cậu ta trả lời:
- Trước khi tôi đi qua thì nó nguy hiểm, còn sau khi tôi đi qua thì nó không nguy hiểm.
Em hòi tiếp:
- Đó là cảm nhận của bạn phải không?
Câu ta trả lời:
- Phải
Em mới nói:
- Tôi không hỏi cảm nhận của bạn, tôi hỏi về đống miểng chai. Sự thật là đống miểng chai này có nguy hiểm không?
Cậu ta hỏi:
- Sự thật là gì? tôi không có khái niệm về sự thật, tôi không biết sự thật là gì?

QUOTE
Vậy kết luận của em về vấn đề này là: Nếu được dạy rằng: "mọi nhận thức của chúng ta đều là chủ quan" thì có lẽ cách hiểu của người học là chưa thấu đáo về điều đó, nên dẫn tới việc ứng dụng sai lầm!
*


Cái này không phải là hiểu sai mà là hiểu đúng nhưng ứng dụng sai.

Nhận thức: "mọi nhận thức của chúng ta đều là chủ quan" ----> hãy cảnh giác với chính nhận thức của mình và tìm cách làm sao để phát hiện lỗi và khắc phục nhằm làm giảm bớt sự chủ quan trong nhận thức của mình đi. Đây là ứng dụng đúng.

Còn nếu có nhận thức: "mọi nhận thức của chúng ta đều là chủ quan" ----> chỉ có nhận thức của mình, không có sự thật nên không cần quan tâm đến sự thật ------> không cần quan tâm đến nhận thức của mình đúng hay sai so với sự thật ------>bảo vệ nhận thức của mình -----> bảo thủ, cố chấp. Đây là ứng dụng sai
Skywalker
QUOTE(nguyenducquyzen @ Oct 30 2013, 09:38 PM)
Nhận thức: "mọi nhận thức của chúng ta đều là chủ quan" ----> hãy cảnh giác với chính nhận thức của mình và tìm cách làm sao để phát hiện lỗi và khắc phục nhằm làm giảm bớt sự chủ quan trong nhận thức của mình đi. Đây là ứng dụng đúng.
*



Bác Quý phát triển tiếp nội dung này đi, rất thú vị đấy ạ: làm sao để phát hiện lỗi chủ quan trong khi mọi người ai cũng 'chủ quan' cả? laugh.gif

Ví dụ bạn NVT nghe bác thuyết giảng về "những chiếc máy ảo trong một mạng máy tính" thì 'chủ quan' của bác ảnh hưởng đến nhận thức của bạn ấy thế nào? Luận thuyết của bác dẫn đến sự thật khách quan ra sao? sp_ike.gif
nguyenducquyzen
QUOTE(Skywalker @ Oct 31 2013, 04:24 AM)
QUOTE(nguyenducquyzen @ Oct 30 2013, 09:38 PM)
Nhận thức: "mọi nhận thức của chúng ta đều là chủ quan" ----> hãy cảnh giác với chính nhận thức của mình và tìm cách làm sao để phát hiện lỗi và khắc phục nhằm làm giảm bớt sự chủ quan trong nhận thức của mình đi. Đây là ứng dụng đúng.
*



Bác Quý phát triển tiếp nội dung này đi, rất thú vị đấy ạ: làm sao để phát hiện lỗi chủ quan trong khi mọi người ai cũng 'chủ quan' cả? laugh.gif

Ví dụ bạn NVT nghe bác thuyết giảng về "những chiếc máy ảo trong một mạng máy tính" thì 'chủ quan' của bác ảnh hưởng đến nhận thức của bạn ấy thế nào? Luận thuyết của bác dẫn đến sự thật khách quan ra sao? sp_ike.gif
*


Hiii bác Sky đòi hỏi nhiều quá! thumbdown.gif
NVT2002
QUOTE(nguyenducquyzen @ Oct 30 2013, 09:38 PM)

Cái này không phải là hiểu sai mà là hiểu đúng nhưng ứng dụng sai.

Nhận thức: "mọi nhận thức của chúng ta đều là chủ quan" ----> hãy cảnh giác với chính nhận thức của mình và tìm cách làm sao để phát hiện lỗi và khắc phục nhằm làm giảm bớt sự chủ quan trong nhận thức của mình đi. Đây là ứng dụng đúng.

Còn nếu có nhận thức: "mọi nhận thức của chúng ta đều là chủ quan" ----> chỉ có nhận thức của mình, không có sự thật nên không cần quan tâm đến sự thật ------> không cần quan tâm đến nhận thức của mình đúng hay sai so với sự thật ------>bảo vệ nhận thức của mình -----> bảo thủ, cố chấp. Đây là ứng dụng sai
*



Như vậy chứng tỏ nền giáo dục phương Tây dạy đúng đấy chứ ạ? Dạy đúng nên anh kia mới hiểu đúng.
Còn anh ta ứng dụng sai là tại anh ta, chứ không phải tại nền giáo dục.

Thế thì kết luận nền giáo dục phương Tây làm con người ta ngu đi thì oan quá!
nguyenducquyzen
QUOTE(NVT2002 @ Nov 1 2013, 03:33 AM)
QUOTE(nguyenducquyzen @ Oct 30 2013, 09:38 PM)

Cái này không phải là hiểu sai mà là hiểu đúng nhưng ứng dụng sai.

Nhận thức: "mọi nhận thức của chúng ta đều là chủ quan" ----> hãy cảnh giác với chính nhận thức của mình và tìm cách làm sao để phát hiện lỗi và khắc phục nhằm làm giảm bớt sự chủ quan trong nhận thức của mình đi. Đây là ứng dụng đúng.

Còn nếu có nhận thức: "mọi nhận thức của chúng ta đều là chủ quan" ----> chỉ có nhận thức của mình, không có sự thật nên không cần quan tâm đến sự thật ------> không cần quan tâm đến nhận thức của mình đúng hay sai so với sự thật ------>bảo vệ nhận thức của mình -----> bảo thủ, cố chấp. Đây là ứng dụng sai
*



Như vậy chứng tỏ nền giáo dục phương Tây dạy đúng đấy chứ ạ? Dạy đúng nên anh kia mới hiểu đúng.
Còn anh ta ứng dụng sai là tại anh ta, chứ không phải tại nền giáo dục.

Thế thì kết luận nền giáo dục phương Tây làm con người ta ngu đi thì oan quá!
*


Hiii bác NVT nhầm rồi, nền giáo dục phương tây dạy con người ta cách ứng đụng như vậy đó luôn đó bác ạ.
Skywalker
Bác Quý am hiểu về 'nền giáo dục phương tây' quá nhỉ! Em nhớ là phát minh về máy tính điện tử và mạng máy tính đều ở phương tây, vậy thì em hỏi "luận thuyết của bác dẫn tới sự thật khách quan ra sao" có gì là nhiều? laugh.gif sp_ike.gif
nguyenducquyzen
QUOTE(Skywalker @ Nov 2 2013, 05:09 AM)
Bác Quý am hiểu về 'nền giáo dục phương tây' quá nhỉ! Em nhớ là phát minh về máy tính điện tử và mạng máy tính đều ở phương tây, vậy thì em hỏi "luận thuyết của bác dẫn tới sự thật khách quan ra sao" có gì là nhiều? laugh.gif sp_ike.gif
*


Bác Sky giống với đám đông ghê. Phát minh về máy tính điện tử và mạng máy tính đều ở phương tây thì sao? chả có liên quan gì tới những điều đang thảo luận cả.
Skywalker
QUOTE(nguyenducquyzen @ Nov 3 2013, 11:39 AM)
Bác Sky giống với đám đông ghê. Phát minh về máy tính điện tử và mạng máy tính đều ở phương tây thì sao? chả có liên quan gì tới những điều đang thảo luận cả.
*



Có liên quan chứ bác. Bác đã dùng những phát minh của (hoặc ít ra là có nguồn gốc từ) giáo dục phương Tây để diễn giải 'sự thật khách quan', đồng thời bác cũng mạnh miêng phê phán nền giáo dục phương Tây. Em là một trong số đám đông, nên dĩ nhiên phải hỏi bác sẽ dẫn bọn em đi tới đâu rồi! sp_ike.gif sp_ike.gif sp_ike.gif
Phó Thường Nhân
Cái ví dụ của Bác Quý, với tôi là đầu voi đuôi chuột. Nó bắt đầu sai khi Bác Quý hỏi với câu "Sự thật", đưa cái khái niệm "sự thật" vào, và anh chàng kia cũng sử dụng lại từ đó. Trong khi nó không có liên quan gì cả.
Cái ví dụ của bác Quý chỉ có tác dụng chỉ "nhân duyên" mà thôi. Mà nhân duyên với sự thật là hoàn toàn khác nhau. Trong thực tế thì Phật giáo không nói tới sự thật , đây là điểm nó khác với các nhận thức của các tôn giáo khác như Thiên chúa, Hồi giáo..
Thế có "sự thật" trong phật giáo không , gượng nói thì có, có thể coi như chân như, viên mãn, giác ngộ, nhất tâm, .. nhưng dù sao nó cũng không phải là từ vựng của Phật giáo, và tất nhiên càng không đúng với cái ví dụ đưa ra.

PS. nếu ai đọc phật qua sách tiếng Anh, thì có thể thấy từ Truth (sự thật) được họ dùng thay cho các từ vựng phật giáo ở trên, vì họ chuyển ngang từ nhận thức Thiên chúa bản địa qua. Nhưng thế thực ra là không đúng.
Phó Thường Nhân
Bây giờ phân tích một tí cái ví dụ dẫm thuỷ tinh kia. Quanh cái nhận thức SỢ/KHÔNG SỢ
mà bác Quý quan niệm nhầm là sự thực. Cái SỢ / KHÔNG SỢ kia có 2 nguyên nhân, hoặc vật chất hoặc tinh thần.
Nói cái vật chất trước. Đó là tính chất vật lý của đống thuỷ tinh kia, độ sắc nhọn của nó thế nào, và công cụ anh người Pháp kia có trong tay : đi giầy hay đi chân đất, nếu đi giầy, thì tính chất vật lý của đế giầy, độ bền của nó, với trọng lượng của anh kia ở trên có đủ sức chịu đựng không bị thuỷ tinh xuyên qua không. Nếu giả dụ anh này có đôi dầy leo núi, đế dầy, thì việc bước trên đống thuỷ tinh an toàn là điều hiển nhiên. Cái điều này gần với cái người ta quan niệm là sự thật nhất, vì nó khách quan. Vì với những điều kiện vật lý như thế, dù tâm lý anh ta thế nào, cũng không bị thủng chân. Mà điều này là điều kiện cần khiến anh ta SỢ hay KHÔNG SỢ.
Mặc dù thế, điều này với tôi , nếu hiểu theo phật giáo vẫn là nhân duyên. Tức là đúng trong một điều kiện nào đó (nhiệt độ thông thường) và có khế hợp của duyên (sự hiện diện của anh chàng người Pháp, và ý tưởng bác Quý đập thuỷ tinh vỡ vụn ra).
Bây giờ nói tới cái nguyên nhân thứ 2 là tinh thần. Tức là trạng thái tâm lý của, sự đánh giá của anh chàng người Pháp. Thông thường thì điều này phụ thuộc vào cái hiện thực khách quan vật chất nói ở trên. Có nghĩa là nếu anh ta có giầy tốt, điều kiện vật chất chắc chắn là an toàn, thì không sợ. Có nghĩa là từ điều kiện vật chất xác định được điều kiện tinh thần. Nếu hiểu theo cái lô gíc này, thì người ta đi theo chủ nghĩa Mác-Lê nin, theo chủ nghĩa duy vật (mà chủ nghĩa Mác-Lê là một chi nhánh).
Nhưng nếu người ta tiếp tục nhìn theo quan điểm phật giáo, thì người ta thấy những điều có thể gọi là tinh vi hơn. Bởi vì có thể có giầy tốt, nhưng anh chàng kia vẫn sợ. Cái sợ ở đây tách rời khỏi hiện thực khách quan, vì cảm giác tâm lý. Ví dụ, bởi anh ta đã có lần bị thuỷ tinh cắt chẩy máu tay, hay mường tượng cảnh mảnh thuỷ tinh cứa vào da..kiểu như con gái thì sợ chuột, sợ sâu vậy. Đến giai đoạn này thì nhận thức không còn là khách quan, mà đã chuyển qua chủ quan.
Sự việc sẽ phức tạp hơn, nếu anh ta không có điều kiện vật chất kia, có nghĩa là đi chân đất, hay giầy mỏng. Có nghĩa là cái điều kiện vật chất kia là không xác định được,mù mờ. Vậy thì người ta SỢ hay KHÔNG SỢ. Trả lời, cả hay trường hợp đều đúng. SỢ nếu người ta là đệ tử của chủ nghia duy vật, nhưng cũng có thể KHÔNG SỢ, nếu tâm lý vượt qua được việc thuỷ tinh đâm vào chân. Trong trường hợp này, thì ta là đệ tử của chủ nghĩa duy tâm, mà phật giáo là một bộ phận.
Trong cuộc sống thực ra hai cái này (duy vật, duy tâm) lẫn vào nhau mà kết quả của nó là một nhận thức. Nhận thức này không phải là sự thật, mà nhiều khi chỉ là một thái độ , một cách hành sử (SỢ/KHÔNG SỢ), hay giá trị đạo đức (ĐÚNG/SAI) hay một niềm tin. Đây cũng là điều tôn giáo, tức là cả phật giáo quan tâm, nhưng không bao giờ nó là sự thực.
Chính vì thế nếu đã định lấy ví dụ, ví dụ như trong Duy thức học của Phật giáo, thì họ hay lấy ví dụ sợi dây tưởng nhầm là con rắn. Trong trường hợp này thì cái vế duy vật của sự việc hoàn toàn không có,vì dây không thể cắn người (khác với thuỷ tinh vụn, có thể làm chẩy máu ), khiến cho cảm nhận duy thức chủ quan tức là tất cả phụ thuộc vào tâm lý nó rõ ràng hơn. Và tất nhiên người ta không đưa ví dụ, nhìn nhầm con rắn thật là cái dây.. để giáo huấn
Skywalker
Bác Phó phân tích rất đúng tới tư cách người thứ 3 (nghe tường thuật câu chuyện của bác Quý và vị khách Tây). Em thì thấy là trong bối cảnh đó thì bác Quý chỉ nhằm tới nhận thức "sợ' như một cảm xúc đột ngột xuất hiện tùy thuộc hoàn cảnh (có mảnh thủy tinh vỡ), chứ không phải hành xử hay thái độ là những nhận thức lâu dài, do huân tập nhiều lần mà có. Câu chuyện của bác Quý khá giống với trong Thiền truyện: một người bước vào căn nhà tối om bỗng dẫm phải con rắn, đến lúc đốt đèn lên hóa ra là sợi dây thừng. laugh.gif

Đại khái là rèn luyện thiền thì định, niệm vững vàng, không bị nhận thức sai lầm, sợ đến thót tim. Còn thế nào là nhận thức sai lầm thì ... chờ các bác viết tiếp, hi hi sp_ike.gif
Phó Thường Nhân
Tiếp một chút để trả lời vào câu hỏi của NVT khi mở chủ đề này ra. Nhận thức không phải là phỏng đoán hay dự đoán. Nó là sự kết hợp giữa những thực tế khánh quan cộng với sự đánh giá chủ quan.
Sự đánh giá chủ quan này đúng là phụ thuộc vào từng cá nhân, nhưng trong thực tế nó cũng có một xu hướng chung. Cái xu hướng ấy bắt nguồn từ quyền lơi kinh tế, từ tâm lý cộng đồng (hiệu ứng bầy đoàn), từ giá trị đạo đức hay thẩm mỹ có nguồn gốc từ tôn giáo hay văn hoá. Văn hoá lại hình thành từ lịch sử.. Nói theo kiểu chủ nghĩa Mác-Lê nin, là những điều được giáo dục , qua kinh nghiệm xã hội, thấm vào từng người và được cá nhân đó chấp nhận, thành chuẩn. Chính vì thế nếu Mác nói tới khái niệm giai cấp, chủ yếu dựa vào câu hỏi ai là người sở hữu công cụ sản xuất, thì ông Lê nin lại đề xuất vấn đề giáo dục giai cấp, hay nói cách khác ông đứng về giai cấp nào, là phụ thuộc vào ông được giáo dục thế nào, chính vì thế mà trong giai đoạn XHCN kiểu cũ ở VN, TQ, Liên Xô.. người ta nhấn mạnh tới việc xây dựng con người XHCN, hay nói cách khác là chuẩn hoá một quy phạm đạo đức thông qua giáo dục. Người ta có thể thấy nó qua những nhân vật như Pavel (Thép đã tôi thế đấy), Lôi phong (chiến sĩ Hồng quân TQ), hay chiến sĩ cách mạng như trong Ruồi Trâu.
Ở một xã hội kiểu tư bản chủ nghĩa, thì cái quy phạm này là nhiệm vụ của tôn giáo. hay có nguồn gốc tôn giáo. Nhưng do hình thức kinh tế thị trường, sở hữu cá nhân, mà nó cũng phá dần ra để đề cao tự do cá nhân. Nhận thức như vậy là trở thành đánh giá chủ quan, và điều nhận xét của NVT thực ra là đúng cho xã hội tư bản. Thế tại sao xã hội tư bản nó lại không sợ điều đó. Bởi nó quản lý người ta bằng cái dạ dầy, chứ không quản lý bằng nhận thức. Nhưng thế cũng chưa đủ, mà nó quản lý bằng luật. Luật chính là cơ sở để những nhận thức chủ quan cá nhân của mỗi người không phá banh xã hội nó ra, mà bị cưỡng bức đi vào cùng một chiều.
Ở VN hiện tại, cái giáo dục kiểu cũ, càng ngày càng mất tác dụng. Bây giờ kiếm đâu ra những người như Đặng Thuỷ Trâm, mà nếu còn tồn tại những người như thế, mà người ta có thể thấy hình bóng họ trong những người lính cũ, thanh niên xung phong cũ, trong đám tang cụ Giáp, thì họ không còn ở vào vị trí quyền lực.
Ngược lại, luật pháp cũng không được đảm bảo, theo kiểu tư sản, và xã hội hoạt động chủ yếu theo « lợi ích nhóm », bất chấp tất cả các chuẩn phạm, bởi vì phá chuẩn phạm càng nhiều thì ..càng lãi, càng giầu, càng đại gia. vì thế cái chuẩn nhận thức, thông qua một cơ chế pháp quyền nhất định phải xây, nếu không muốn lụn bại, cùng chung số phận với các nước chậm phát triển khác
NVT2002
Em xỉn trình bầy lại cho có đầu có đuôi để các bác khỏi bình luận lạc đề:

1. Thử thách của bác Quyzenbiêtt ra là đổ một đống thuỷ tinh vụn ra nền nhà và đề nghị anh Tây dùng chân trần vượt qua. Sau khi anh ta vượt qua thì thấy là không hề chảy máu hay đau đớn gì cả

2. Khái niệm nhận thức mà em dùng trong bài viết được hiểu là toàn bộ những gì con người có thể nhận bie được
Phó Thường Nhân
@NVT,
Biết rồi. Nhưng cái ví dụ ấy không nói lên được cái gì cả (nếu so sanh với ví dụ nhìn cái dây nhầm là con rắn), vì ở đây phần tinh thần của nhận thức phụ thuộc vào kết quả của phần vật chất. Trong khi với ví dụ cái dây nhầm là con rắn, thì hoàn toàn chỉ có phần tinh thần của nhận thức.
Tóm lại là nhận thức có hai phần : một phần khách quan phụ thuộc vào nhân duyên điều kiện và phần thứ 2 chủ quan phụ thuộc vào chủ thể quan sát. Chính cái phần chủ thể quan sát này là đối tượng của tôn giáo, ngay cả đạo phật.
Cái phần khách quan kia có thể gọi là phần bất biến (tất nhiên phải đặt trong cùng hoàn cảnh), cái phần chủ quan kia gia giảm tuỳ theo từng con người, nhưng mặc dù thế mỗi con người lại bị cộng đồng, xã hội, tâm lý, truyền thống văn hoá, và đặc biệt quyền lợi.. định hướng.
Tất nhiên khi diễn giải như trên, nó không thực đúng với điều mà phật giáo muốn người ta đi vào, vì sẽ bị nó chê là Pháp thực, Ngã thực. Nhưng tôi không chấp nhận được điều đó.
Lấy ví dụ, Tổ Huệ năng thấy hai ông sư tranh cãi nhau về nguyên nhân gió thổi lá cờ bay, mà tổ lại nói là ông thấy nó bay vì lòng ông động thì tôi không chịu. Lá cờ bay là vì có một nguyên nh ân vật lý. Cái nguyên nhân ấy tồn tại ngoài khả năng quan sát của ông sư. Còn ông sư có thể nhận thức là lá cờ không bay (vì mù chẳng hạn), nhưng điều đó đâu có cản trở lá cờ bay đâu.
Cái giải thích của tôi như vậy là Pháp thực, ngã thực (cảnh người đều tồn tại), là một tông phái được coi là nhỏ hẹp của Phật giáo đại thừa (nó còn có Pháp không, Ngã thực, rồi Pháp không, ngã không còn được gọi là Thiền, rồi Pháp thực, ngã không (duy thức)).
Nhưng thú thật là sau một thời gian dài tìm hiểu những cái Không kia, tôi thấy nó dễ bị nguỵ biên hơn là ngộ.
Và sau khi thấy như thế thì phật giao với tôi là tịnh độ , Pháp hoa hơn là Thiền.
Phó Thường Nhân
Vì NVT để cái mục này vào « Thiên Học – Tôn giáo » , nên tôi nói đến tôn giáo, chứ thực ra trong đời thường nhận thức cũng có hai phần này đó là phần sự việc (vật chất) và phần đánh giá (tinh thần). Lấy đơn cử rất nhỏ là hàng hoá, mọi người cũng thấy nó có hai phần ví dụ cái bánh đậu xanh hải dương, thành phần của nó phải có đậu, có bột, có đường, chất phụ gia được tạo ra theo một công thức nấu nướng có tỉ lệ. Nhưng khi người ta mua nó, thì người ta mua theo cái gì ? ngoài cái bánh, người ta mua vì cảm nhận bao bì đóng gói, vì nghe quảng cáo, vì tin đồn nó ngon,.. Như vậy cái hành động mua đã chịu hai ảnh hưởng của hai phần vật chất và tinh thần mà nguồn gốc của nó khác nhau.
Nếu ta phủ một nhân sinh quan phật giáo lên chúng, thì có thể nói là cái bánh đậu xanh không có thực tướng (tính không) vì nó là tổ hợp của một đống, đường, đậu, bột.. Còn cái phần nhận thức tinh thần kia thì điều đó tương đối rõ ràng rồi. Như vậy nhận thức có tính nhân duyên
Như vậy nhận thức của mỗi người là khác nhau, không thể trùng, nếu nói về tuyệt đối. vậy làm sao xã hội tồn tại. Chính vì thế nếu người ta để ý thì sự phát triển của các cộng đồng người, lịch sử của nó, cho tới khi chủ nghĩa tư bản ra đời là lịch sử chuẩn hoá nhận thức cộng đồng. Và một trong những công cụ của nó là tôn giáo hay hệ tư tưởng. Cũng chính vì thế, người ta không thấy những cộng đồng người ở châu Phi, châu Mỹ, ..lập thành nhà nước, nếu họ không theo hay tạo ra một tôn giáo phổ quát nào đó. Với tôn giáo là những giá trị văn hoá. Hai hệ giá trị này cũng tương tác với nhau, tạo nên lịch sử.
Chỉ đến khi chủ nghĩa tư bản ra đời, thì nó mới phá đi cái vai trò chủ đạo của tôn giáo, tức là phá đi vai trò chủ đạo của nhận thức, trong tổ chức xã hội. Vì nó tổ chức xã hội trực tiếp, thông qua quan hệ sản xuất, sở hữu công cụ sản xuất, tiền tệ. Mặc dù thế, ảnh hưởng của tôn giáo, cuả nhận thức trong xã hội tư bản cũng lớn, nhưng nó ngấm nghầm hơn. cũng chính vì thế, các nước tư bản luôn hò hét « tự do ngôn luận » là vì thế.
sự việc gì xẩy ra khi một nước chậm phát triển tiến hành công nghiệp hoá, trong một thế giới đã bị lũng đoạn bởi các nước tư bản phát triển. Họ có thể làm cách mạng tư sản như các nước tư bản phát triển được không ? có nghĩa là phá bung ra, dùng sở hữu công cụ sản xuất để quản lý xã hội được không ? Câu trả lời là không ? ông có sở hữu kinh tế đâu mà sử dụng nó, có vốn (capital)đâu mà dùng nó, nặn ra được một đám doanh nhân, thì tư bản dân tộc thì ít, mại bản thì nhiều. Thậm chí tư bản tư nhân thực ra là tiền vay, mà nhà nước là người đứng ra bảo đảm. Chính vì thế không thể bỏ vai trò lãnh đạo bởi nhận thức. Và mỗi lần sở hữu sản xuất tăng, có thể đảm nhiệm được vai trò đó thay cho nhận thức thì ảnh hưởng của cái chuẩn nhận thức sẽ giảm, nhận thức của xã hội đa dạng đi.
Ở trên tôi nói xã hội tư bản quản lý xã hội thông qua cái dạ dầy là vì thế.
Nếu xét về cá nhân con người, thì phật giáo là giáo lý tự do cá nhân nhất. Bởi vì nó không bao giờ được sử dụng như nhận thức chủ đạo để quản lý xã hội. Khi ở Ấn độ, thì đạo phật là phần phản biện của đạo Bà la môn. Trong các nước theo văn hoá Ấn độ, thì Ấn độ giáo được dùng để quản lý xã hội (với hệ thống, quan niệm đẳng cấp). Khi vào Đông Á, thì vai trò đó là của đạo Nho. Chính vì thế nó mới đẻ ra được các tông kiểu như Thiền, đòi phá bỏ « chấp tướng », nhưng tướng cũng có nghĩa là nghi lễ, là lệ, là luật.. Vì thế người theo thiền cũng vẫn phải giới. Dù chữ giới người ta nói nho nhỏ, không hô tướng lên.
Cho đến nay, tôi cũng luôn đặt câu hỏi, phật giáo thời thịnh ở VN là gì ? Nếu xét về quý tộc, quan lại (vua Trần, gia thất nhà Trần) thì nó là Thiền. Nhưng phật giáo của nhân dân là gì. Còn phật giáo nhà Lý nhà Đinh thì chắc là mật tông, một giáo phái chuyên về nghi lễ, lấy nghi lễ thống nhất xã hội và chính danh (sấm Vạn Hạnh đưa Lỹ công Uẩn lên ngôi là một ví dụ).
Thiền thời nhà Trần đóng vai trò thế nào trong việc tan rã của triều đại này. Ở VN hiện tại, do ảnh hưởng của sư tăng miền Nam, hay có thú « dân tộc tính quá đà », người ta chỉ ca ngợi nó, nhưng nhà Trần có lúc thịnh lúc suy. Có phải chỉ có thời thịnh đâu. Tại sao lúc nhà Trần sụp đổ, thì Thiền cũng biến mất và khi nó quay trở lại cũng phải Thiền Tịnh song hành ?
Đấy chính là những suy nghĩ khởi đầu khiến tôi quan tâm tới Tịnh độ, Pháp hoa. Vì với hệ thống kinh này, đạo phật được chuyển theo một giá trị mới.
Skywalker
QUOTE(Phó Thường Nhân @ Nov 7 2013, 11:53 PM)
Tóm lại là nhận thức có hai phần : một phần khách quan phụ thuộc vào nhân duyên điều kiện và phần thứ 2 chủ quan phụ thuộc vào chủ thể quan sát. Chính cái phần chủ thể quan sát này là đối tượng của tôn giáo, ngay cả đạo phật.
Cái phần khách quan kia có thể gọi là phần bất biến (tất nhiên phải đặt trong cùng hoàn cảnh), cái phần chủ quan kia gia giảm tuỳ theo từng con người, nhưng mặc dù thế mỗi con người lại bị cộng đồng, xã hội, tâm lý, truyền thống văn hoá, và đặc biệt quyền lợi.. định hướng.
Tất nhiên khi diễn giải như trên, nó không thực đúng với điều mà phật giáo muốn người ta đi vào, vì sẽ bị nó chê là Pháp thực, Ngã thực. Nhưng tôi không chấp nhận được điều đó.
Lấy ví dụ, Tổ Huệ năng thấy hai ông sư tranh cãi nhau về nguyên nhân gió thổi lá cờ bay, mà tổ lại nói là ông thấy nó bay vì lòng ông động thì tôi không chịu. Lá cờ bay là vì có một nguyên nh ân vật lý. Cái nguyên nhân ấy tồn tại ngoài khả năng quan sát của ông sư. Còn ông sư có thể nhận thức là lá cờ không bay (vì mù chẳng hạn), nhưng điều đó đâu có cản trở lá cờ bay đâu.
Cái giải thích của tôi như vậy là Pháp thực, ngã thực (cảnh người đều tồn tại), là một tông phái được coi là nhỏ hẹp của Phật giáo đại thừa (nó còn có Pháp không, Ngã thực, rồi Pháp không, ngã không còn được gọi là Thiền, rồi Pháp thực, ngã không (duy thức)).
Nhưng thú thật là sau một thời gian dài tìm hiểu những cái Không kia, tôi thấy nó dễ bị nguỵ biên hơn là ngộ.
Và sau khi thấy như thế thì phật giao với tôi là tịnh độ , Pháp hoa hơn là Thiền.
*



Bác Phó phân biệt giữa phần khách quan và phần chủ quan mà chưa thấy nói đến sự thống nhất khách - chủ, Tâm - Vật!

Nói đúng ra, cái thống nhất ấy là bất khả tư nghị, chỉ có thiền mới giác ngộ được.

Gượng bàn thì em thấy chữ "Không" rất ảo diệu, vừa là Pháp cũng vừa là Ngã. Pháp "bất biến" (theo cách gọi của bác Phó) và cái Ngã đều chuyển động "tương tức" (từ của thầy Thích Nhất Hạnh) với nhau trong vòng nhân duyên nghiệp báo. Vấn đề là ở chỗ năng lực nhận thức của con người phần đông là không đủ nhanh để phát hiện ra sự chuyển động tương tác; tức là thao tác như kiểu "chụp ảnh" (từ của bác Quý) trong khi đúng ra là một cuốn phim chiếu không ngừng. "Nguyên nhân vật lý" bác Phó nói đó, em hiểu chính là những phương trình, những định luật miêu tả sự vận động đa dạng trong lòng vũ trụ - nhưng chúng không có hình tướng. Lá cờ, luồng gió hay tâm động ...vv đều là những biểu hiện cục bộ, tạm thời cho dù chúng trôi chảy không ngừng như cuốn phim.

Tịnh độ, Pháp Hoa ... dù gì cũng là Phật giáo, chỉ là dùng phương tiện khác nhau để tìm hiểu nội tâm - cái gốc chung đều là thiền.


Skywalker
QUOTE(Phó Thường Nhân @ Nov 8 2013, 10:48 PM)
Nếu ta phủ một nhân sinh quan phật giáo lên chúng, thì có thể nói là cái bánh đậu xanh không có thực tướng (tính không) vì nó là tổ hợp của một đống, đường, đậu, bột.. Còn cái phần nhận thức tinh thần kia thì điều đó tương đối rõ ràng rồi. Như vậy nhận thức có tính nhân duyên
Như vậy nhận thức của mỗi người là khác nhau, không thể trùng, nếu nói về tuyệt đối. vậy làm sao xã hội tồn tại. Chính vì thế nếu người ta để ý thì sự phát triển của các cộng đồng người, lịch sử của nó, cho tới khi chủ nghĩa tư bản ra đời là lịch sử chuẩn hoá nhận thức cộng đồng. Và một trong những công cụ của nó là tôn giáo hay hệ tư tưởng. Cũng chính vì thế, người ta không thấy những cộng đồng người ở châu Phi, châu Mỹ, ..lập thành nhà nước, nếu họ không theo hay tạo ra một tôn giáo phổ quát nào đó. Với tôn giáo là những giá trị văn hoá. Hai hệ giá trị này cũng tương tác với nhau, tạo nên lịch sử.
Chỉ đến khi chủ nghĩa tư bản ra đời, thì nó mới phá đi cái vai trò chủ đạo của tôn giáo, tức là phá đi vai trò chủ đạo của nhận thức, trong tổ chức xã hội. Vì nó tổ chức xã hội trực tiếp, thông qua quan hệ sản xuất, sở hữu công cụ sản xuất, tiền tệ. Mặc dù thế, ảnh hưởng của tôn giáo, cuả nhận thức trong xã hội tư bản cũng lớn, nhưng nó ngấm nghầm hơn. cũng chính vì thế, các nước tư bản luôn hò hét « tự do ngôn luận » là vì thế.


Đây vẫn là lối nhìn "chụp ảnh" (Cao Xuân Huy gọi là 'chủ biệt'). Tuy không hoàn toàn sai nhưng rõ ràng là không đầy đủ. Vì con người mất dần đi năng lực trực giác (thấy liền qua hệ thống tín hiệu thứ nhất) và thay bằng ngôn ngữ khái niệm (suy luận bằng hệ thống tín hiệu thứ 2, 3 ...), cho nên sinh ra những "bức ảnh" (kêu bằng học thuyết, chủ nghĩa ...vv) đôi khi tức cười. laugh.gif

Cái tức cười của bác Phó là ở chuỗi lập luận CNTB phá đi vai trò chủ đạo của tôn giáo, tức là phá đi vai trò chủ đạo của nhận thức, trong tổ chức xã hội dưới lại Mặc dù thế, ảnh hưởng của tôn giáo, cuả nhận thức trong xã hội tư bản cũng lớn, nhưng nó ngấm nghầm hơn. và nhảy cóc sang cũng chính vì thế, các nước tư bản luôn hò hét « tự do ngôn luận ». sp_ike.gif

Bác nên làm rõ:
- Nhận thức do tôn giáo có đối nghịch và bị phá bỏ bởi nhận thức do kinh tế TBCN không?
- Nhận thức do kinh tế TBCN dẫn đến nhận thức về "tự do ngôn luận" như thế nào?

Hãy cẩn thận vì càng suy luận bác càng tạo nhiều "hầm chông, bẫy sập" cho chính mình đấy.
Pages: 1, 2, 3
Quán nước đầu làng Ven > Sáng Tác - Thảo Luận - Phổ biến kiến thức > Thiền Học & Tôn Giáo
Bạn đang xem phiên bản gọn nhẹ của diễn đ n dưới dạng text, để xem các b i viết với đầy đủ mầu sắc v hình ảnh hãy nhấn v o đây !
Invision Power Board © 2001-2018 Invision Power Services, Inc.