Langven.com Forum

Full Version: The War Phim Tài Liệu Nhiều Tập Của Mỹ
Quán nước đầu làng Ven > Sáng Tác - Thảo Luận - Phổ biến kiến thức > CLB Văn Hoá - Lịch sử
Pages: [<<], [<], 1, [2]
root
QUOTE(Phó Thường Nhân @ Oct 18 2017, 09:43 PM)
Sự dã man của quân đội Mỹ, được thể hiện một cách rất bình thường đời thường, như ăn uống thở hít. Trong bộ phim, có hai ví dụ gây ấn tượng với tôi nhất. Đó là hình ảnh “truyền hình trực tiếp” cảnh lính Mỹ đốt nhà, và vì ta là người Việt, mình có thể nghe trực tiếp những lời người dân kêu than, trong khi người Mỹ chỉ có thể nghe lời dịch, tường thuật. Những lời nói đó chứng tỏ rất rõ ràng Mỹ đang sát hại dân thường.  Ví dụ thứ hai là lời thuật của một người lính Mỹ gốc Nhật,hiện tại là thẩm phán ở California. Anh ta kể rằng vì là gốc châu Á, nên xin cơm của người dân để ăn. Chính bởi vì xin cơm, và là người châu Á, anh ta mới phát hiện ra rằng cơm đang nấu cho rất nhiều người, và từ đó phát hiện ra hầm bí mật. Sau khi đã tàn sát những người trong hầm, lính Mỹ đã vứt xác của họ ra giữa đường, để xem phản ứng của người dân, và từ đó tìm bắt thân nhân của những người đã bị giết. Nếu việc giết hại người ta có thể chấp nhận được, vì là hai phía của chiến tuyến.  Thì thái độ vừa ăn cơm của người ta, rồi lại giết người ngay được, đã chứng tỏ sự tàn ác đời thường của lính Mỹ.
Việc lính miền Nam, lính Mỹ buộc xác người kéo ra đường để thị uy và nhận dạng, trong văn học cách mạng nói rất nhiều. Người ta thường “buộc tội” văn học cách mạng tuyên truyền, nhưng trong phim này, lần đầu tiên có nhân chứng những chuyện đó là thật.
Người Mỹ tham chiến ở VN làm gì ? vì lợi ích gì ? ở VN ta thường so sánh với nguyên cớ xâm lược của thực dân Pháp. Nhưng cuộc xâm lược của thực dân Pháp và Mỹ khác nhau. Với thực dân Pháp, đó là công cuộc tìm kiếm thị trường, vì thế cuộc xâm lược của thực dân Pháp là “lấy mỡ nó rán nó”, bằng cách mỗi lần áp đặt được một hiệp định không bình đẳng với chính quyền nhà Nguyễn, thực dân Pháp lại lấy nhân lực, vật lực, cộng tiền bồi thường của nhà Nguyễn để tiếp tục chiến tranh. Với Mỹ, con bài của Mỹ là bàn cờ toàn thế giới. Lúc tham chiến, Mỹ không (chưa) thể thu lợi trực tiếp từ VN. Nhưng cuộc chiến tranh cũng mang lại lợi ích cho tổ hợp công nghiệp chiến tranh Mỹ, và tiền tổ hợp công nghiệp chiến tranh này thu được là bằng tiền thuế của người dân Mỹ. Nói cách khác, số tiền Mỹ tiêu vào chiến tranh này có thể coi là tiền tài trợ ngấm ngầm cho công nghiệp Mỹ. Là tiền chùa để công nghiệp Mỹ phát triển công nghệ. Bắt đầu là công nghệ chiến tranh, rồi sau đó chuyển sang dùng vào kinh tế dân sự.
Hầu như tất cả các hãng lớn, là xương sống của kinh tế Mỹ, đều cung cấp phương tiện chiến tranh cho quân đội Mỹ trong chiến tranh ở VN, mà điển hình “nổi tiếng” nhất có lẽ là hãng Monsanto (trước gọi là Dow Chemical), cung cấp thuốc độc da cam, mà thực chất là thuốc diệt cỏ dùng trong nông nghiệp có nồng độ cao hơn.
Chính vì công nghiệp chiến tranh ở Mỹ gắn liền với kinh tế, cho nên quân đội Mỹ được trang bị một cách thừa thãi nhất, phung phí nhất, hệ thống vũ khí cồng kềnh nhất. Vì nó là tiền chùa, càng tiêu thụ nhiều càng tốt. Điều này ảnh hưởng trực tiếp tới quân đội Miền Nam được Mỹ trang bị. Quân đội miền Nam cũng được tổ chức giống như một quân đội tiêu thụ. Quân đội kiểu này, chỉ có thể tác chiến khi có một nền công nghiệp hùng hậu đằng sau. Chính vì thế mà vào năm 1975, bỏ ngoài vấn đề tinh thần, quân đội VNCH có cực nhiều vũ khí, nhưng vẫn không tác chiến được vì không đủ. Vì để tác chiến phải có không quân. Lấy hoả lực không quân làm chính.
*



Em không xem phim, nhưng mà đọc đoạn tường thuật phim của bác Phó, thấy chỗ này thú vị hơn cả!
Phó Thường Nhân
@root,
Tôi nghe nói là cái bộ phim này, người ta có thể xem trên youtube, và có người còn hảo tâm dịch thuyết minh bằng tiếng việt. Nhưng tôi là “low tech”, nên chỉ xem lúc nó chiếu ở truyền hình Pháp thôi. Thực ra những điều tác giả phim dựng cũng không có gì là mới, đối với ai tìm hiểu lịch sử VN. Tôi xem, để xem người Mỹ quan niệm thế nào, chứ không phải có sự khám phá gì cả.
Còn tại sao nên tìm hiểu lịch sử VN giai đoạn này, bởi vì nó có tác dụng để hiểu xã hội và thời sự hiện đại. Ví dụ để tìm hiểu Mỹ, vì bất kể thời cuộc xoay chuyển thế nào Mỹ vẫn là một đối tác không kiểu này thì kiểu khác. Hiểu được nó thì không bị lầm lẫn ảo tưởng. Điều này cũng đúng với cả TQ, Nga, Nhật, Pháp, ..v..v..
Lịch sử bao giờ cũng có tác dụng như bài học, đặc biệt với những nước đối tác mà thể chế không thay đổi. Mỹ thời nay hay thời 54-75 vẫn là Mỹ ấy. Chỉ có thời cuộc thay đổi thôi.
Phó Thường Nhân
Lạc đề một chút để làm rõ những điều tôi viết ở trên. Nghiên cứu quan hệ VN-Mỹ của chế độ miền Nam ngay xưa, ta có thể rút ra được gì:
1- Khi quan hệ với VN, mối quan hệ này được đặt trong khuôn khổ lợi ích toàn cầu của Mỹ. Lợi ích toàn cầu này lại chỉ huy lợi ích của Mỹ ở châu Á, lợi ích của Mỹ ở châu Á chỉ huy lợi ích của Mỹ ở VN, thứ đó mới tới lợi ích thực tế của Mỹ ở VN.Khi những cái khung này thay đổi, thì thái độ của Mỹ với VN cũng thay đổi. Người VN không thể bỏ quên mối quan hệ “biện chứng” của những cái khung này lồng vào nhau khi quan hệ với Mỹ.
2- Khi Mỹ đã viện trợ, thì nó cũng đòi chỉ huy. Theo đúng quan niệm thương mại, “ai có tiền người đó chỉ huy”. Khi đã chỉ huy, thì điều Mỹ hướng tới là lợi cho Mỹ nhất, có nghĩa là khả năng đối tác trở thành con tốt, hay tay sai rất dễ dàng. Tất nhiên các nước khác cũng đều có thái độ như thế, nhưng sự thể hiện điều này ở Mỹ là rõ rệt nhất, thô bạo nhất. việc “vắt chanh bỏ vỏ” rất dễ dàng và quyết liệt.
3- Do hình thức viện trợ ngoài mục đích chính trị còn là cách giúp Mỹ tăng trưởng kinh tế, phát triển kỹ thuật bằng “tiền chùa”, nên họ sẽ tìm cách ép “nhập khẩu” tổng thể, từ đó mà nẩy sinh ra một thứ kỹ thuật phức tạp, cồng kềnh, không hợp lý với nước được nhận. Kết quả là viện trợ trở thành cái dây để Mỹ “treo mõm, thít cổ”, tiêu thụ hàng hộ Mỹ, hình thành nên một dạng “phồn vinh giả tạo” không có đế phát triển vững chắc. sự phụ thuộc kiểu này lại cấu kết với sự phụ thuộc số 2 tôi nói ở trên khiến đất nước thành tay sai.
4- Ảnh hưởng văn hoá Mỹ theo chiều hướng xấu. Thế là thế nào. Mỹ có rất nhiều thứ để học, nếu người ta học phương pháp làm việc, tiếp cận, công nghệ…Nhưng thói thường, người ta dễ bị ảnh hưởng văn hoá kiểu thần phục, lười biếng. Từ đó sinh ra dạng trí thức, thân thể VN, đầu óc Mỹ. Nhìn VN như người Mỹ, trong khi mình là người VN. Tự mình mâu thuẫn với chính mình.

Trên thế giới, đa số chơi với Mỹ đều bị thiệt hại, vì sa vào 4 điều trên, vì thế VNCH cũng cùng chung số phận như vậy cũng không có gì lạ. Nhưng có những nước chơi với Mỹ lại chắp cánh cho họ. Tất nhiên số này rất ít. Một ví dụ điển hình đó là Israel. Tất nhiên có một điều mà VN không thể sánh được Israel, đó là nước này có một sức mạnh lobbying rất lớn ở Mỹ, do ảnh hưởng của người Do thái trong lĩnh vực tài chính ở Mỹ. Người Vn ở Mỹ không được như thế. Tệ hại hơn, người nào chui được vào hệ thống chính trị Mỹ, ví dụ thành nghị viên, thì lại ra sức lấy việc chống chính phủ VN, nhà nước VN làm con bài tiến thân, y như thời thực dân bán nước ngày trước. Cái dở hơi của Việt kiều nó là ở đó.

Như vậy muốn chơi với Mỹ tốt, cả hai bên cùng có lợi, thì phải có.
1- Hệ thống chính trị vững chắc, nhất quán, phải tạo được niềm tin trong hệ thống chính trị
2- Tư duy nhìn nhận mọi vấn đề tự chủ, xuất phát từ quyền lợi thực tế của VN
3- Trọng quan hệ thương mại, trao đổi, từ đó mà tăng cường năng lực kỹ thuật công nghệ của chính mình.

Mỹ là nước có tư duy thương mại phát triển cao. Nói theo kiểu các cụ nhà Nho ngày xưa “Vua của nó là nhà buôn” (các cụ nói theo kiểu xấu vì theo quan niệm nhà Nho, sĩ, nông, công, thương thì thương mại là hạng bét vì là hạng lừa gạt. Bây giờ thương gia hay “đại gia” không ở vị thế đó nữa, nhưng tư duy của nó vẫn là phải có đi có lại, và “lừa nhau theo luật” thì vẫn OK), nên phải hiểu là phải có cái gì trao đổi với Mỹ được, thì mới chơi được với nó, chứ không có chuyện “bánh bao”, và phải hiểu nó để khỏi phải chịu cảnh “ bị lừa đúng luật”.
Phó Thường Nhân
Dàn nhân chứng. Trước khi chiếu phim này, truyền hình Pháp có quảng cáo đó là một bộ phim dàn dựng công phu, và có tới hơn một trăm nhân chứng khác nhau, đặc biệt đó là những nhân chứng “đời thường”, chứ không phải là những yếu nhân, những người có chức vụ, vai trò quyết định trong cuộc chiến tranh. Theo như giải thích, lý do là người ta muốn dựng bộ phim gần với sự thật nên không muốn phỏng vấn những nhân vật cốt yếu, vì những người này có thể nguỵ biện để biên minh cho những quyết định của mình, làm sai sự thật. Thực ra đây là cách làm phim cổ điển của Mỹ, vì trước đây rất lâu, tôi đã từng xem bộ phim Mỹ dựng chung với Liên Xô về chiến tranh thế giới thứ II, thì cách làm phim của họ cũng tương tự như vậy. Tức là dàn cảnh qua những nhân vật “quần chúng” để dựng phim. Với tôi là người ảnh hưởng của chủ nghĩa Mác –Lê nin, luôn đi tìm quy luật, nguyên tắc thông qua hiện tượng, rồi sau này tôi có ảnh hưởng phụ của văn hoá châu Âu quan tâm tới nội dung chính trị của câu chuyện, thì cách làm phim này không đủ. Nó chỉ dựng lên được một hình ảnh xã hội học của câu chuyện. Bởi hiển nhiên, một người lính bình thường như trong phim này, là người “bị điều khiển”, không phải là người điều khiển. Rồi bản thân người điều khiển cũng hoạt động trong một cái khung văn hoá, tâm lý, kinh tế, xã hội nhất định (điều mà theo truyền thống Mác –Lê nin người ta tìm hiểu) và là tù binh của nó. Nếu hiểu như vậy thì cách làm phim kiểu “điền dã”, “phỏng vấn” này rất là hời hợt. Không kể người ta dễ manipulate nó nhất. Vì sao ? bởi nhân chứng là những con rối trong tay người dựng phim. Và người dựng phim sẽ sử dụng nhân chứng theo ý của mình, cắt xén, trích đoạn nhưng điều hợp lý với họ. Tóm lại, thông qua nhân chứng, không phải người ta có được một sự thật khách quan, mà thực ra là kịch bản mà người làm phim đã có sẵn.
Tại sao Mỹ lại có truyền thống làm phim ảnh kiểu này. Có lẽ bởi cái đế của văn hoá Mỹ là chủ nghĩa cá nhân tổng thể, và cũng vì chủ nghĩa kinh nghiệm kiểu Anh-Mỹ.
Tất nhiên trong bộ phim vẫn có những phần “voix off”, giải thích kể chuyện bù vào cái phần nó không đi tìm bản chất kia. Và cách làm phim này cũng có cái lợi thế là dễ hấp dẫn.
Với tôi dàn nhân chứng về người lính Mỹ có lẽ đầy đủ nhất. Tất nhiên vì tôi không phải là người Mỹ, cũng không ở Mỹ nên không thể có cơ sở để xem nó chính xác đầy đủ thế nào. Còn về phía nhân chứng VN, thì có ít hơn bao gồm : 1 người lính VNCH miền Nam tham gia trận Bình Giã hay Ấp bắc (tôi nhớ không rõ), 1 người du kích, 1 bà mẹ anh hùng, 2 người bộ đội chính quy (1 người là bộ đội miền Bắc tham gia trận đụng độ đầu tiên với Mỹ ở chiến trường miền Nam tại Playcu), 2 nữ thanh niên xung phong (1 người là lái xe đường Trường sơn), ông Huy Đức, ông Nguyên Ngọc, ông Bảo ninh. Trong đó ba ông cuối có thể coi là đóng phe phê phán, và họ cũng có được nhiều thời gian nhất, tương đương với những người còn lại (tất nhiên đây là cảm nhận của tôi nên có thể không chính xác, chứ tôi không có đồng hồ bấm giây để xem mỗi nhân vật được người làm phim dành cho bao nhiêu phút).
Nhân chứng VN làm tôi cảm động nhất có lẽ là người du kích miền Nam, vì đó là nhân chứng từ những ngày đầu đồng khởi, và là một câu chuyện của một gia đình có 7 anh em đi theo cách mạng. Những nhân chứng VN “lề phải” của cuốn phim, cũng nói rõ ràng sự thật, đó là chính phủ miền Nam không có chỗ dựa trong dân, là một chính phủ hoàn toàn “nhân tạo” (hay Mỹ tạo). Ngược lại 3 nhân chứng có thể tạm coi là lề trái, là nhằm vào những tư duy kiểu “chiến tranh là dã man” (Bảo Ninh), hay “nhân dân bị tuyên truyền” (Huy đức), hay Bác hồ “đóng giả ông già” (Nguyên Ngọc).
Những gì Bảo Ninh nói, thì nó cũng giống như trong cuốn tiểu thuyết “Nỗi buồn chiến tranh” của ông. Trong ba nhân vật, thì tôi có nhiều cảm thông với ông nhất, bởi vì dù ông ấy có nói chiến tranh là dã man, ông ấy cũng nói lên được là cuộc chiến tranh không phải là người VN tạo ra, mà người Việt chiến đấu vì lòng yêu nước. Tất nhiên câu nói ấy chỉ được đưa thoảng qua thôi. Nhưng đấy cũng là điều ông ấy đã từng nói trong cuốn nỗi buồn chiến tranh, cũng một cách rất thoảng qua.
Những gì Huy Đức nói cũng đã được thể hiện trong hai cuốn “sử liệu” của ông ấy viết gần đây. Có lẽ cách nhìn nhận của ông ấy là đáng ngạc nhiên nhất. Nhưng có gì tôi sẽ nói sau.
Phó Thường Nhân
Trong bộ phim tài liệu truyền hình Mỹ này, ông Huy Đức được phong chức sử gia. Nhưng theo nhận xét của cá nhân tôi, thì ông ấy có thể được coi là nhà báo điều tra, chứ không thể là sử gia. Sự khác nhau nó là ở chỗ, nếu là một nhà sử học, thì người ta phải có phương pháp kiểm chứng văn bản, chọn lọc dữ liệu. Để chọn lọc được dữ liệu thì ông ấy phải có một cái backgoup về triết học nhận thức ở đằng sau. Gần đây ông ấy có viết hai quyển sách có nội dung về lịch sử hiện đại ở VN, nhưng vì thiếu hai điều tôi nói trên, nên những gì ông ấy viết chỉ có thể coi là sử liệu thô, nếu muốn sử dụng thì phải kiểm chứng, so sánh, đối chiếu..Ngay trong đầu cuốn đầu tiên, ông ta đã đưa ra một cái danh sách dài dằng dặc những người ông ấy cám ơn, khiến tôi cảm tưởng rằng phải có chuyện gì uẩn khúc đằng sau, có thể ông ấy moi móc ăn trộm tài liệu của người ta, rồi bây giờ cài đặt tên người ta vào đấy để tạo “ô dù “ giả tạo, gây chuyện đã rồi. Khi đọc hai quyển đấy, ngay trang đầu tiên, khi ông ấy dẫn sự kiện nói tới việc ông Võ văn Kiệt (nếu tôi nhớ không nhầm) đi nhờ một cái xe bọc thép 113, với những lời bình luận kiểu “ chiến thắng ăn may”, giống như kiểu chiến thắng mùa xuân năm 1975 là trò chơi sổ xố, may mà được.. đã khiến tôi đọc được vị tư duy của ông ta. Mỗi người đều có tư duy của mình, không ai có thể cấm, nhưng nhận thức như thế về màu xuân năm 1975 thì lại là sai. Vì ở đây không có sự ăn may, mà là hệ quả cuả một cuộc kháng chiến 30 năm. Có rất nhiều tài liệu chứng minh điêù này. Cách viết của Huy Đức chính là ví dụ điển hình của việc bóp méo sự thật theo kiểu dàn dựng lịch sử kiểu Mỹ mà tôi nói ở trên. Nó sai ở chỗ này, việc ông Kiệt ngồi cái xe 113 do một người lính VNCH đầu hàng lái có thể có thật, nhưng nó có đặc trưng thành một sự kiện đặc biệt, để đánh giá một sự kiện lịch sử thì không phải. Như vậy ông ấy là nhà báo (vì moi được cái chuyện ông Kiệt đi xe 113, có thể vì do biết ông Kiệt hay nghe hơi nồi chõ đâu đó) , nhưng không phải là nhà sử học (vì từ hiện tượng lại dẫn tới kết luận sai). Cũng chính vì thế mà tôi mới nói là cách dàn dựng lịch sử kiểu Mỹ hời hợt, và muốn sử dụng được nó, thì người viết phải có một căn bản triết học, văn hoá, nhận thức cực kỳ vững.. Điều mà ông Huy Đức không có, theo nhận xét của tôi, vì theo ông ấy cứ “bên thắng cuộc” là có thể muốn nói thế nào cũng được, rồi ông ấy lại tự đặt mình vào vị trí tố cáo “bên thắng cuộc” ấy. Tức là đúng sai tương đối, như vậy là sai.
Còn cái chuyện thắng cuộc thua cuộc thế nào thì tôi đã nói ý tôi rồi. Điêù quan trọng là chính nghĩa. Nếu có chính nghĩa thì thua vẫn là anh hùng, mà thắng thì là vương đạo. Không có chính nghĩa thì thua là đạo tặc, thắng thì là bá đạo. Mà chính nghĩa thì phụ thuộc vào thế đứng của người ta ở cộng đồng nào và những giá trị nhân bản đi liền với nó.
Trong bộ phim này, người ta trích lời ông ấy nói, đại ý rằng người dân VN (ông ấy muốn nói người miền Bắc) vì tin theo tuyên truyền của nhà nước mù quáng, mà không nhận thức được rằng hậu quả (tức là những dã man tàn ác của chiến tranh) chính họ phải hứng chịu. Ông ấy cũng dẫn chứng tuyên truyền rằng , báo ở miền Bắc chỉ nói đến chiến thắng mà không bao giờ nói tới thiệt hại. Hình ảnh cuối cùng của ông ấy được dẫn trong phim là việc ông ấy mặt mày ngơ ngơ, nói về làng mình bị bom Mỹ tàn phá, nhưng ông ấy nói như phóng viên VTV truyền hình trực tiếp nói về “thiệt hại của cơn bão số 10 vừa đi qua làng ta gây ra”. Chứ tuyệt nhiên không nói tới lý do tại sao làng ông ấy bị tàn phá cả, hoàn toàn không có một lời lên án Mỹ, hay đấy chính là thiệt hại do người VN cuồng tín nghe theo tuyên truyền theo như suy nghĩ của ông ấy, thì tôi cũng không rõ.
Tất nhiên, như tôi đã nói, nhân chứng trong phim là con rối của người làm phim, nên không thể loại trừ là người làm phim cắt xén, đưa nội dung họ muốn, khiến những nhân chứng của Huy Đức bị bóp méo, không đúng như ông ấy muốn nói, vì có thể ông ấy nói nhiều hơn, dài hơn.
Phó Thường Nhân
Tuyên truyền là bộ phận quan trọng của chủ nghĩa Mác-Lê nin. Bởi vì giai cấp công nhân không phải là giai cấp công nhân nếu người ta không nhận thức được giai cấp của mình. Tuyên truyền không phải là đánh lừa mà là giải thích, chỉ ra cái cơ cấu ngầm nằm dưới các hiện tượng xã hội, kinh tế, tâm lý. Tuyên truyền ở đây rất gần với cách thức tìm hiểu khoa học, để chỉ ra sự thật. Như vậy tuyên truyền không phải là xấu.
Giai cấp tư sản cũng có tuyên truyền, tất cả những gì mà các báo chí phương Tây đưa tin, nói tới cũng là tuyên truyền. Nhưng theo quan niệm tư sản, ở đây tuyên truyền là xấu, Vì họ vỗ ngực tự gán cho họ nói họ khách quan là tự do ngôn luận,. Thực sự những tin tức đưa cũng không khách quan, mà nó nhằm vào tạo dư luận, tâm lý để đạt được tới những lợi ích nhóm của một nhóm tư sản này so với nhóm tư sản khác ,nếu là trong một nước, huặc là lợi ích của tư sản nước này, so với tư sản nước khác. Nó cũng quảng bá, đưa tin để bảo vệ những giá trị của giai cấp tư sản nói chung, và lợi dụng những giá trị này để thao túng, điều khiển, xâm thực các nước đang phát triển ở Á –Phi – Mỹ la tinh, bằng cách ép buộc những nước này dùng những giá trị ấy, nhưng theo định nghĩa của họ, họ là người cấp cho chứng chỉ các nước Á-Phi –Mỹ la tinh có đạt được những giá trị ấy không. Nếu nước nào không làm theo điều có lợi cho họ mà lợi cho dân tộc mình, thì họ nói là không dân chủ, độc tài. Ngược lại làm hại cho dân tộc mình, nhưng có lợi cho họ, thì sẽ được họ phong cho đủ các loại mỹ từ..v..v.. hữu danh vô thực.
Sự xâm thực tư tưởng này, sẽ tạo ra một giới trí thức “đầu Ngô mình Sở” trong các nước Á-Phi-Mỹ Latin, và đấy là điều tai hại.
Vậy người ta phải làm thế nào. Cách đơn giản nhất với các trí thức của thế giới thứ ba, là lấy mỡ nó rán nó.Có nghĩa là học phương Tây, nhưng đảo lại hệ quy chiếu. Lấy lợi ích dân tộc mình làm trung tâm, khúc xạ những giá trị của phương Tây theo lợi ích của mình. Điều này các nhà Nho VN đã làm từ lâu. Là nhà Nho, họ học tất cả các giá trị nhân văn mà Nho giáo mang lại, nhưng Nho giáo TQ nó không có chữ QUỐC, tinh thần nho giáo trung hoa là một giá trị phổ quát (universal) mà chữ QUỐC không có ý nghĩa gì cả. Bằng cách đặt các giá trị Nho giáo (Nhân, nghĩa, lễ, trí, tín), tam cương ,ngũ thường trong vòng của chữ QUỐC, các nhà Nho VN đã VN hoá Nho giáo cho mình. Tất nhiên ngoài điều đó còn những điều khác, như cảm nhận số phận, nguồn gốc phát nguyên (các nhà Nho VN đều là nông dân có trí thức, nông dân đi học chữ, khác với nhà Nho TQ phát xuất từ đô thị, là thị dân, hay Địa chủ mà ra) cũng đóng góp vào điều này.
Trở lại với tuyên truyền. Nước tuyên truyền hiệu quả nhất, hiểu theo nghĩa xấu, chứ không phải đi tìm sự thật là nước Mỹ. Tại sao lại thế. Bởi vì 1. Mặc dù thực chất là tuyên truyền, nhưng người bị tuyên truyền lại cứ tưởng là khách quan. Thế mới là giỏi, vì lừa mà người ta không biết. 2. Mọi nguồn tin trên thế giới này, chủ yếu là từ các tổ chức thông tấn media Mỹ đưa ra. Mỹ không những là một cường quốc về tài chính, quân sự, công nghiệp, mà còn là một đế quốc thông tin. Điều mà người ta ít để ý.
Lấy một số ví dụ “lừa” như thế nào. Ví dụ sự kiện Vịnh Bắc Bộ, ở đây Mỹ là kẻ gây hấn, nhưng Mỹ đã tự biến mình thành nạn nhân. Ví dụ. Thuốc độc da cam. Báo chí miền Bắc, mà theo ông Huy Đức là tuyên truyền kiểu xấu, là media đầu tiên tố cáo việc này từ những năm 60,70. Nhưng lúc đó, báo chí phương Tây coi nó là tuyên truyền (kiểu xấu), lại còn kiếm được cả một ông Việt kiều ở Pháp là kỹ sư hoá học, ông Bửu Lộc hay gì đó (tôi không nhớ tên), để ông ta dẫn chứng khoa học là đấy không phải là thuốc độc. Mãi đến khi, chính những người linh Mỹ tiếp xúc với loại thuốc độc này có vấn đề, và vì họ là người Mỹ mới kiện được chính phủ Mỹ, thì việc này mới được đưa ra ánh sáng. Mỹ cũng đánh I rắc, với chứng cớ sản xuất vũ khí huỷ diệt, trong khi điều đó hoàn toàn không đúng. Hiện tại hình ảnh Triều Tiên, I ran, được Media Mỹ bóp méo khiến người ta không thể biết sự thật đến đâu.
Để tránh điều này, thì phải làm thế nào, thì phải đa dạng nguồn thông tin đưa ra. Chính vì thế tôi mới nói cách đây rất lâu ở đây, là một nước đang phát triển như VN, phải đa dạng nguồn thông tin đến từ tất cả các nước, tất cả đều là tuyên truyền. Nhưng dùng tuyên truyền bên này trung hoà bên kia, tìm mâu thuẫn của chúng với nhau, rồi từ đó mà rút ra nhận thức.
Với Tuyên truyền hiểu theo kiểu VN, tức là tuyên truyền để tìm hiểu sự thật, thì tuyên truyền chỉ có hiệu quả khi nó đúng đắn. Và cũng đừng nghĩ rằng nhận thức của người dân chỉ đến từ tuyên truyền.
Thời kháng chiến chống Mỹ. Mỹ bỏ xuống một số lượng bom đạn gấp 2 lần tổng số bom đạn dùng trong đại chiến thế giới II. Số bom đạn này được bỏ trên một diện tích 0,33 triệu Km2 (là diện tích Vn) so với tổng diện tích chiến trường đại chiến, nếu chỉ tính ở châu Âu là 8 triệu Km2. Có 3 triệu người chết trong cuộc chiến tranh trên tổng số 30 triệu dân, trung bình 1/30. Dù không nói thiệt hại người dân vẫn biết, làm sao mà dấu được. Như vậy tuyên truyền ở miền Bắc, chỉ có tác dụng làm cho người dân không ngã lòng, không tan rã, ô hợp, chứ không phải che đi sự thật hay là nguyên nhân chính. Một điều nữa là người dân miền Nam, là những người chịu ảnh hưởng của tuyên truyền VNCH, sao họ lại nổi dậy, trong khi tuyên truyền miền Nam được bậc thầy về tuyên truyền là Mỹ dậy. nhưng tuyên truyền sai với sự thật, sai với cái người dân nhìn thấy thì nó thế. Chiến trường miền Nam là chiến trường chiến tranh nhân dân, hình thế cài răng lược. Khi đã ra trận, khả năng đe doạ bằng kỷ luật không thể thay thế được sự nhận thức của từng cá nhân. Nếu chỉ do tuyên truyền, hiểu kiểu tuyên truyền láo toét, thì có cái gì ngăn cản được người ta bỏ đi.
Như vậy cái điều ông Huy Đức nói là sai. Chính xác hơn, ông ta đã gắn những tư duy thời đổ vỡ về sau, cũng không phải ai cũng có cái tư duy ấy, mà nó là một dạng tư duy lề trái, rồi chụp lên tất cả là không phải. Có thể là do ông ấy ngấm tuyên truyền của miền Nam cũ,qua sách báo của họ ông ta được tham khảo, mà như ông ta đã tự sự là giúp cho ông ta nhận thức lúc về Sài gòn, ở đường Lý Chính Thắng. Còn tại sao cái tư duy ấy xuất hiện thì nó cũng có lý do.
Phó Thường Nhân
Tư duy thời đổ vỡ. Thời đổ vỡ là khái niệm tôi đặt ra, khi nghiên cứu nghiệp dư lịch sử tư tưởng VN. Điểm khởi đầu của nó có thể đặt vào năm 1986, nếu xét tới việc chạm đáy của hình thái kinh tế bao cấp kiểu cũ. Nhưng cũng có thể đặt nó vào năm 1988, nếu xét tình hình thế giới là năm Liên Xô tan rã. Thời đổ vỡ đã kết thúc chưa, với tôi là chưa, nhưng nó đã vào giai đoạn cuối. Nói là chưa, bởi VN chưa hình thành được một hệ thống tư tưởng của người VN, không nhất thiết phải là của chính phủ, nhà nước, vì tư tưởng của người Vn còn phụ thuộc nhiều vào tuyên truyền của lề trái. Chỉ khi nào người dân có sức đề kháng với lề trái, không còn phụ thuộc vào bên ngoài, thì mới có thể nói giai đoạn này chấm dứt. Còn nói nó vào giai đoạn cuối, vì trong quá trình toàn cầu hoá, người VN càng ngày càng sẽ được miễn dịch với tuyên truyền lề trái, vì nó không đúng với thực tế. đồng thời thực tế quan hệ với những nước là nguồn gốc của lề trái (Mỹ, phương Tây) sẽ làm cho người ta bớt ảo vọng, ảo tưởng và nhìn vấn đề thực tế hơn.
Tư duy thời đổ vỡ nó được đóng khung bởi các vấn đề sau:
1- Sự chuyển đổi từ kinh tế bao cấp (được coi là thất bại), sang kinh tế thị trường, trong đó thị trường cá thể được lề trái thổi phồng lên thành cứu cánh duy nhất cho nền kinh tế VN. Sự chuyển đổi này cũng khiến sự hoạt động kinh tế của từng người thay đổi, nó dẫn đến sự “tự lo” của mỗi người, theo kiểu “độc lập tự lo hạnh phúc”, nhưng chưa tìm được một cơ chế tư duy để cái tự do cá nhân này không làm hại tập thể cộng đồng mà củng cố nó.
2- Sự sụp đổ của Liên Xô, dẫn người ta đặt câu hỏi về chủ nghĩa xã hội. Đánh đồng chủ nghĩa xã hội, với mô hình của Liên Xô. Từ đó nó lại ngoặc vào điều 1 ở trên, tức là quy cho tự do cá nhân tổng thể sẽ là con đường là cứu cánh của sự phát triển.
3- Việc toàn cầu hoá đã dẫn VN có quan hệ nhiều hơn sâu rộng hơn với các nước phương Tây, đặc biệt là những nước đã từng là “cựu thù”, như nước Mỹ. Mặc dù chính sách của VN là “khép lại quá khứ, hướng tới tương lai”, nhưng trong quan hệ, sự đánh giá quá khứ không thể giống nhau. Nhưng do sức mạnh kinh tế, “sức mạnh mềm” của Mỹ, đã khiến người ta có xu hướng chấp nhận cách lý giải quá khứ của những nước này, coi nó là chuẩn, từ đó lật ngược tư duy, “lấy trắng làm đen, lấy đen làm trắng”, rồi lại coi đó là “khách quan”.
4- Trong những nước này có một số lượng Việt kiều rất lớn. Về đa số Việt kiều không quan tâm tới chính trị. Nhưng số nào quan tâm tới chính trị, hoặc tham gia vào được chính trường của những nước phương Tây, dù là ở vị trí rất thấp, họ cũng sử dụng việc chống nhà nước Vn làm cần câu cơm. VN vì thế có nhiều Việt kiều, nhưng lại không có lobbying cho mình, khác với những nước khác. Vấn đề này là câu chuyện lịch sử.
Từ trên cái khung ở trên mà xuất hiện tư duy đổ vỡ. Mà một hình thức đơn giản nhất của nó là bập vào những tuyên truyền cũ của VNCH ngày xưa, hay là của những nhân vật lề trái, rồi lại cho nó là đúng.

Pages: [<<], [<], 1, [2]
Quán nước đầu làng Ven > Sáng Tác - Thảo Luận - Phổ biến kiến thức > CLB Văn Hoá - Lịch sử
Invision Power Board © 2001-2017 Invision Power Services, Inc.