Chào bác, trông cái mặt bác quen quen ( Đăng nhập | Đăng ký tạm trú )

3 Trang < 1 2 3 

· [ ] ·

 TẢn MẠn VỀ Kinh PhÁp Hoa VÀ ThiÊn Thai TÔng, Nhật Liên, Trí Khải và phương pháp luận phật giáo

Phó Thường Nhân
post Mar 1 2024, 09:58 PM    
Đường dẫn tới bài viết này #21

Tả Thiên Thanh
Group Icon

Nhóm: Chánh tổng
Số bài viết: 6.964
Tham gia từ: 11-August 02
Thành viên thứ: 133

Tiền mặt hiện có : 48.564$
Số tuần chưa đóng thuế : 10

Bình chọn :



Bây giờ hay thử ứng dụng những phương pháp luận phật giáo này vào đời thường xem sao.
Ví dụ đầu tiên « Hà nội 1946, Đào , Phở và Piano ». Nghe cái tên này quen quen, bởi nó là bộ phim nhà nước đang được ăn khách ở Hà nội hiện nay. Ở đây tôi không thể bình luận sâu sắc gì về bộ phim, nghệ thuật biểu diễn, sân khấu, cách quay cũng như nội dung của nó, vì tôi chỉ được nhìn mấy tấm ảnh quảng cáo. Nhưng chỉ qua nó thôi, thì sự ăn khách của nó đã là minh chứng cho lô gic phật giáo « vạn pháp tại tâm », hay lạ câu trả lời « đúng đắn » của Lục Tổ Huệ Năng khi trả lời hai ông sư rằng không phải cờ động mà là tâm các ông động ở trên.
Tại sao ? bởi phim được đánh giá và yêu thích phụ thuộc vào tâm lý của khán giả. Nếu tâm lý của bộ phim càng gần và phù hợp với thị hiếu của người xem, thì bộ phim càng ăn khách. Nó không nói lên sự thật lịch sử (tất nhiên một bộ phim văn học không phải là tài liệu lịch sử cần độ chính xác tuyệt đối, và thực ra điều này cũng khó có được).
Điều thú vị với tôi có lẽ là cả người làm phim, người đóng, và khán giả đều có chung một thị hiếu, bởi vì họ là những thị dân, họ cùng có gu giống nhau, và từ đó có một cảm nhận giống nhau về lịch sử, dù điều đó rất xa lạ với lịch sử thật sự xẩy ra lúc đó.
Một ví dụ đập ngay vào mắt khi tôi nhìn tấm ảnh quảng cáo, trong đó có hình ảnh một cặp đôi và một ông thày tu công giáo.
Tầng lớp giáo dân, đặc biệt là thầy tu tham gia cách mạng tháng 8 ? điều này nếu có thì có lẽ là một hiện tượng « thiểu số của thiểu số của thiểu số ». Hình ảnh Hà nội, cũng như tầng lớp tạo ra nó (ngoài ông bán phở) có lẽ nó đi ra trực tiếp từ các tác phẩm của tự lực văn đoàn hơn là người Hà nội lao động như người ta có thể đọc được qua các tác phẩm văn học hiện thực phê phán vào thời những năm 20.
Tôi cũng không dám chắc rằng ứng sử của các nhân vật trong phim đúng với tâm lý lúc đó, mà chỉ là sự tưởng tượng của tâm lý thị dân Hà nội, VN hiện tại được quy chiếu về quá khứ, dàn cảnh mà thôi.
Tại sao lại thế ? bởi vì về mặt lịch sử, xã hội đô thị và thị dân hiện đại ở VN xuất hiện với chế độ thuộc địa. Trước đó thì không có. Nếu Thành phố Hồ Chí Minh có một bề dầy đô thị liên tục, thì ở ngoài Bắc, trong thời gian kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, vai trò của đô thị giảm sút, và có thể nói là có việc « nông thôn hóa đô thị », do trong chiến tranh phải sơ tán ra khỏi các thành phố.
Vì thế ở Hà nội, nói tới « chuẩn thanh lịch đô thị », thì người ta có ngay chuẩn này thời thực dân, đặc biệt vào giai đoạn những năm 20,30.
Không phải chỉ riêng VN có vấn đề này, mà các nước thuộc địa cũ như Ấn độ, TQ, ĐNA đều có.Chính vì thế, nếu người TQ nói tới « phồn hoa truyền thống » ở Thượng Hải, thì nó cũng đi tới hình ảnh Thượng Hải là nhượng địa của phương Tây thời đầu thế kỷ XX, tương đương với « lịch lãm Hà nội » cùng thời kỳ.
Như vậy ở đây người ta có thể thấy được nhận thức là một bộ ba « CĂN, TRẦN, CẢNH », trong đó CẢNH tức là sự thật lịch sử đóng phần thứ yếu, còn CĂN và TRẦN là con người đô thị VN hiện tại, và khung cảnh sống của người ta hiện tại quyết định nhận thức của họ. vì thế với tôi đo khoảng cách giữa sự thật lịch sử thật sự xẩy ra lúc đó, và cảm nhận của xã hội về nó, sẽ nói lên sự phát triển và chiều phát triển của xã hội VN.



--------------------
Tả Thiên Thanh



User is offlineProfile Card
Go to the top of the page
+
Phó Thường Nhân
post Hôm nay, 06:05 AM    
Đường dẫn tới bài viết này #22

Tả Thiên Thanh
Group Icon

Nhóm: Chánh tổng
Số bài viết: 6.964
Tham gia từ: 11-August 02
Thành viên thứ: 133

Tiền mặt hiện có : 48.564$
Số tuần chưa đóng thuế : 10

Bình chọn :



Tiếp tục câu chuyện phiếm ở trên, nhưng ở đây tôi đi xa bộ phim hơn, chính xác hơn bộ phim chỉ còn là cái cớ để tôi diễn giải phương pháp luận phật giáo lấy câu chuyện này làm ví dụ.Như vậy làm sau có thể nhìn CẢNH chính xác (nếu lấy ví dụ bộ phim này, thì có nghĩa là làm sao hiểu được chính xác sự thật lịch sử, sự kiện). Muốn hiểu chính xác nó thì phải « TỊNH TÂM » (ở đây là loại bỏ, hay tự nhận thức được tâm lý thị dân trong mình), không để « TÂM CHẠY THEO CẢNH » (ở đây là không bị cuốn hút theo các tình tiết ly kỳ hấp dẫn, bởi vì nhiều khi bộ phim ăn khách bởi có cảnh « hót », chính xác hơn là phân biệt được thế nào là phần ly kỳ hấp dẫn, phần nào là cái fact có thể có thật tồn tại, phần nào không).
Tất nhiên trong câu chuyện này, thì không ai làm thế làm gì, vì nó phức tạp cuộc đời lên, trong khi người ta đi xem phim thì chỉ là để giải trí thôi. Nhưng nếu muốn có nhận thức chính xác thì nên làm thế, nhưng điều này chẳng ai bắt buộc cả.
Nhưng cũng có thể người ta thấy hấp dẫn vì sự ngộ nhận, và vì thích sự ngộ nhận ấy mà đi xem. Ví dụ về bộ phim trên. Khi nhìn thấy hình ảnh ông cha xứ, có thể nó sẽ kích thích tính tò mò khiến người ta đi xem. Tại sao ? bởi vì cha xứ ở VN, hay nhà thờ có cái gì đó rất exotic . Hiện tại có rất nhiều du lịch châu Á, đặc biệt Hàn, Nhật, TQ thích tới các địa điểm nhà thờ ở VN để check-in, cũng là tâm lý này. Nó có thể có một tâm lý nữa, đó là sự thật lịch sử vẫn được coi là câu chuyện « biết rồi, khổ lắm, nói mãi »theo chính sử, bây giờ có cái gì đó như ngược chiều, thì sẽ cuốn hút người ta hơn, kiểu như « đổi món ». Nhưng ở đây sẽ có hai vấn đề, đó là nếu không cẩn thận thì xu hướng ngộ nhân được đánh giá là đúng, và lịch sử thật đúng được coi là « tuyên truyền » hay là nó bị coi là dấu diếm sự thật, bây giờ mới được « bóc mẽ » (trong khi câu chuyện ở đây chỉ là tưởng tượng văn học nghệ thuật).
Câu chuyện buồn cười này, có thể cho ta thấy sự đúng đắn của duy thức học Phật giáo, được lục tổ Huệ Năng ứng dụng trong câu trả lời lá cờ bay mà tôi dẫn ở trên. Ở đây vấn đề lá cờ bay do gió không quan trọng(mặc dù đây là lý do thật), mà tác động của nó vào nhận thức, ảnh hưởng của nhận tức chủ quan quan trọng hơn, nhận thức chủ quan này chưa chắc liên quan tới lá cờ bay thật mà lại chịu ảnh hưởng của những điều khác (tâm lý hăng máu tranh cãi của hai ông sư chẳng hạn).
Trong bộ phim này, thì sự thật lịch sử không quan trọng, mà cách trình bày tâm lý cho hợp khẩu vị với thị dân hiện tại là quan trọng. Vì thế nghịch lý của bộ phim, (tôi không dám chắc, nhưng có lẽ nhận xét của tôi không xa sự thật lắm) có lẽ là nếu kháng chiến chống Pháp thật sự được đảm nhận bằng những con người ấy, thì chắc chắn nước VN .. tiếp tục là thuộc địa của thực dân Pháp. Điều thứ nữa thú vị không kém, đó là những tầng lớp người mà bộ phim dàn dựng như một đại diện, thực ra chính là những lớp người chế độ thực dân pháp dựa vào tạo ra các thể loại chính quyền thuộc địa kiểu mới về sau.
Chính vì thế tôi mới nhận xét là, nhìn sự khác biệt và khoảng cách giữa sự thật lịch sử (như nó đã diễn ra), và sự tưởng tượng về nó (trong thực chất là nhận thức hiện tại) sẽ cho ta biết sự phát triển và chiều hướng xã hội thế nào.
Hiện tượng như thế này trong phật giáo được gọi là GIẢ TƯỚNG. Nó là GIẢ TƯỚNG bởi nó chỉ là một hiện tượng mà không có bản chất tuyệt đối (điều này thì đã được đưa ra từ thời Bồ Tát Long Thọ), nhưng nó cũng là GIẢ TƯỚNG vì nó không được tiếp cận bởi như đúng NHÂN DUYÊN đã tạo ra nó, mà bị bóp méo bởi tâm lý chủ quan (đây là đóng góp của Bồ Tát Thế Thân về sau với Duy thức học).Bởi trong phật giáo Đại Thừa, khi xuất hiện duy thức học của Thế Thân, thì người ta coi toàn bộ thế giới hiện tượng là GIẢ (Maya), nhưng sau đó nó tiếp tục phát triển lên, và đại sư Trí Khải có lẽ là người đưa ra khái niệm THỰC TƯỚNG, có nghĩa là phải nhìn sự việc đúng như NHÂN DUYÊN, và đây chính là TRUNG ĐẠO. Để có được sự nhìn nhận này thì cái TÂM của người ta phải vượt qua được những định kiến chủ quan. Nói theo nhà phật là TÂM KHÔNG CHẠY THEO CẢNH, hay ĐỐI CẢNH TÂM KHÔNG ĐỘNG.
Ở trong phật giáo đại thừa cả hai xu hướng GIẢ TƯỚNG và THẬT TƯỚNG này tồn tại song song. GIẢ TƯỚNG thường được sử dụng như một bài thuốc tâm lý, vì thế nhiều khi nó được coi là yếm thế, kiểu nhận thức theo « truyện tình Lan Điệp », nó giúp cho người ta dũng cảm chấp nhận hiện thức để đi tiếp. Còn THỰC TƯỚNG là để sử dụng để hành động cho chuẩn xác. GIẢ TƯỚNG gần với đạo Lão, THỰC TƯỚNG gần với đạo Nho.
Trở lại với ví dụ bộ phim ở trên. Cái GIẢ TƯỚNG nhìn nhận lịch sử mùa đông 1946, chỉ cho ta cái THỰC TƯỚNG của xã hội VN hiện đại, đó là một xã hội đang trên đà đô thị hóa, và tâm lý thị dân sẽ là tâm lý phổ biến. Ở đây nó phổ biến đến mức cả người đặt hàng (nhà nước), người sáng tác, đóng phim, rồi đến cảm nhận của người xem đều có.
Từ đó dẫn tới hành động phải là gì ? một xã hội đô thị hóa là một xã hội mà yếu tố cá nhân con người được đưa lên cao, yếu tố tập thể, cộng đồng giảm đi. Chính vì thế muốn cho nó có thể hoạt động được như một xã hội quy củ, chung sống với nhau được, thì phải nhấn mạnh phần tự chủ và trách nhiệm cá nhân, đồng thời phải tăng cường tính pháp quyền của xã hội. Một xã hội thị dân rất kỵ với tính cách quan liêu, chỉ huy hành chính. Chính vì thế nó phù hợp với nhà nước pháp quyền, thượng tôn pháp luật.Một xã hội đô thị là một xã hội mà phần cấu thành cộng đồng đươc tạo bởi dư luận, vì thế việc đấu tranh với fake news rất quan trọng, cũng như để có dư luận đúng thì xã hội phải có hệ quy chiếu của nó. Và đây cũng chính là điều tôi hay nói tới.



--------------------
Tả Thiên Thanh



User is offlineProfile Card
Go to the top of the page
+
« Bài viết cũ hơn · Thiền Học & Tôn Giáo · Bài mới tiếp theo »
 

3 Trang < 1 2 3
Topic Options
2 người đang chống cằm trầm tư ngâm cứu chủ đề này (2 khách vãng lai và 0 thầy mo tàng hình)
0 Thành viên:
 

Xem diễn đàn ở dạng TEXT - PDA - Pocket PC