Langven.com Forum

Full Version: Việt Nam Có Nên Bỏ Tết Cổ Truyền ?
Quán nước đầu làng Ven > Gặp Gỡ - Trao Đổi - Làm Quen > Thời Sự
Pages: [1], 2, 3, 4, [>], [>>]
SyncMaster
Sau đây là bài viết của giáo sư Võ Tòng Xuân :


Sáng mùng 2 Tết, bản tin thời sự tổng hợp của Đài Tiếng nói Việt Nam cho biết hàng trăm ngàn công nhân của những công trình trọng điểm nhà nước vẫn làm việc trong ngày Tết, và đã nêu thí dụ điển hình công trình Thủy điện Tuyên Quang - nơi hàng trăm công nhân vẫn làm việc trong những ngày Tết để đạt tiến độ thực hiện công trình phục vụ nhân dân.

Ở An Giang, Công ty XNK thủy sản Afiex liên tục nhận fax của khách hàng nước ngoài đặt mua cá filê. Cũng trong mấy ngày Tết ta này tôi vẫn nhận đều đều 30 - 40 bức điện, thư mỗi ngày, trong đó có hai thư phải trả lời ngay để kịp thời hạn, một thư về dự án Asia Link (Kết nối Á châu) của Trường Đại học Corvenus ở Budapest, và thư kia của ông Hiệu trưởng Đại học Tufts của Mỹ yêu cầu cho biết ngay tôi có thể tham gia hội nghị quốc tế hiệu trưởng một số trường đại học thảo luận chuyên đề vai trò đại học trong phục vụ xã hội hay không. Tôi chắc chắn hàng nghìn người chức trách điều hành các ban ngành trung ương và các doanh nghiệp công và tư cũng đã nhận được những điện thư khẩn của các đối tác từ nước ngoài gửi về cần được trả lời ngay trong lúc chúng ta đang "ăn Tết". Thực vậy, trong khi chúng ta vui Tết bên dưa hành và bánh chưng, bánh tét, bên chén tạc chén thù đến nhức cả đầu thì những đối tác của ta lại đang làm việc bình thường, và các dịp may trong thương trường quốc tế không thể chờ ta ăn Tết xong, mà chúng sẽ lọt vào tay những ai đáp ứng trước. Nhớ lại khoảng thời gian từ 24/12 đến 3/1 dương lịch (DL), trong khi chúng ta vẫn làm việc bình thường thì ở nước ngoài người ta nghỉ Tết Tây (kể cả Nhật Bản), thị trường chứng khoán Tokyo, New York, Luân Đôn... đóng băng, lúc ấy cho dù ta muốn giao thương với họ vẫn không ai làm việc hoặc gửi thông tin gì cho ta. Như vậy trong thời hội nhập kinh tế thế giới, nếu Việt Nam tiếp tục ăn Tết theo âm lịch (ÂL) thì đương nhiên chúng ta hưởng hai lần nghỉ Tết: DL và ÂL, tổng cộng ít nhất 3 tuần lễ nghỉ. Chúng ta biết trên thương trường quốc tế, chỉ hơn thua nhau vài phút là có thể giật lấy hoặc bỏ rơi cơ hội mang về những lợi ích quan trọng. Nếu vì mải mê ăn Tết mà để lỡ cơ hội thì cơ quan sẽ bị thiệt thòi hoặc bỏ lỡ nhiều cơ hội làm giàu.

Hiện nay ăn Tết Việt Nam theo lịch Trung Quốc với nhiều tập quán cổ truyền, có mấy bất lợi sau đây:

1- Mất cơ hội nắm bắt ngay thời cơ kinh doanh, giao thương với nước ngoài.

2- Mất thời giờ của nông dân lo chăm sóc lúa đông-xuân, vụ lúa tiềm năng cao nhất trong năm.

3- Gượng ép thời khóa biểu học tập và thi học kỳ của sinh viên học sinh, làm cho họ mất cả 2 tuần lễ học hành.

4- Dân chúng nhậu nhẹt, bài bạc dưới nhiều hình thức, rất tốn kém tiền của và thời gian học tập, tổn hại sức khỏe và tính mạng.

5- Lãng phí ngày làm việc trong khi quốc tế nghỉ Tết Tây.

Cho đến nay chỉ có Trung Quốc, Hàn Quốc và Việt Nam còn hưởng thụ 3- 4 tuần Tết ÂL và DL gộp lại. Các nước khác ở châu Á đã chuyển ngày nghỉ Tết theo DL từ lâu. Điển hình nhất là Nhật Bản, quốc gia Á châu giàu nhất thế giới. Một trong những lý do chính khiến Nhật Bản trở nên giàu có là nhờ sớm biết giao thương với Âu Mỹ, theo đúng phương pháp và tập quán Âu Mỹ. Vua Minh Trị Thiên Hoàng đã biết tranh thủ kỹ thuật của Tây phương, kể cả quyết định đổi tập quán ăn Tết của Nhật sang ăn Tết theo DL từ năm 1872, 19 năm sau khi hạm đội Mỹ tiến vào hải cảng Edo (bây giờ là Tokyo) năm 1853. Tập quán ăn Tết DL bắt đầu từ ngày 31/12 DL đã được các nước Tây phương áp dụng sớm nhất vào đầu thế kỷ thứ 16 và các thế kỷ tiếp theo (theo Calendopaedia - Bách khoa chuyên lịch, nước Ý áp dụng năm 1522, Đức 1544, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha 1566, Tô Cách Lan 1600, Anh Quốc 1752, Nga 1918, Nam Tư và Rumani 1919). Còn Việt Nam chúng ta đến thời đại này vẫn còn nghỉ Tết theo lịch của Trung Hoa để chuốc lấy những lãng phí đã kể trên đây.

Đã đến lúc chúng ta định nghĩa lại "bản sắc dân tộc" của sự ăn Tết theo lịch Trung Quốc trong bối cảnh nền kinh tế hội nhập thế giới. Dứt khoát chúng ta không nỡ hưởng thụ đến 3 - 4 tuần lễ Tết DL và ÂL gộp lại trong khi các nước đang dành thời giờ đua làm giàu. Và dĩ nhiên chúng ta cũng không muốn để lỡ cơ hội đưa đất nước tiến nhanh đến phồn vinh. Nên thống nhất ăn Tết cùng lúc với các đối tác thương trường của chúng ta, chuyển các tập quán ăn Tết ÂL sang các ngày DL, và giảm dần ngày nghỉ Tết ÂL quá lê thê. Các thế hệ trước của Việt Nam đã dám bỏ áo dài khăn đóng để mặc áo sơ mi, quần tây và bộ "complê", thế hệ này đang sử dụng DL trong điều hành năm kế hoạch tài chính ngân sách, và đã dám từ bỏ pháo nổ thay vào bằng pháo bông, thì bước vào ngưỡng cửa thế kỷ 21 cũng phải dám thay đổi tập quán ăn Tết ÂL rất tốn kém và phi kinh tế như hiện nay. Chúng tôi tin tưởng vào sự sáng suốt nhận thức của mọi người Việt Nam tiến bộ có quyết tâm chiến thắng trong mặt trận hội nhập kinh tế toàn cầu.

GS Võ Tòng Xuân
SyncMaster
Sau khi bài này được đăng trên báo TN, tờ báo đã nhận được nhiều thư phản hồi, trong đó có 2 bài như sau

Tiến sĩ kinh tế Nguyễn Quốc Trung, hiện đang sinh sống và làm việc tại Nga

Vừa qua tôi có đọc bài báo “Tết "hội nhập", tại sao không?” của giáo sư Võ Tòng Xuân trên Thanhnien Online, mặc dù rất tôn trọng kiến thức uyên thâm của giáo sư, nhưng với cương vị một trí thức, một Việt kiều và đơn giản là người yêu nước tôi cũng muốn bày tỏ một số quan điểm khác với cách nhìn của giáo sư.

Thứ nhất, Tết không phải là những ngày nghỉ lãng phí, đó là ngày lễ hội của mùa xuân. Đây chính là thời điểm đất nước chuyển mình từ mùa đông lạnh giá sang mùa xuân với trăm hoa đua nở. Tết là thời điểm độc đáo, khi mọi người dành chút thời gian trong cuộc sống bận rộn với những lo toan hàng ngày để trở về với cội nguồn (cúng gia tiên, ông bà), thăm hỏi người thân (cha mẹ, họ hàng vào ngày Mùng 1), bạn bè, bằng hữu, đồng nghiệp, thầy cô… (ngày Mùng 2, 3). Những đòi hỏi về tinh thần (thực tế cao hơn rất nhiều so với đòi hỏi vật chất) của người dân được thỏa mãn cho cả một năm tới: thăm viếng, chúc phúc cầu may mắn cho bản thân và gia đình... Giá trị tinh thần này thì không có tiền nào có thể mua được.

Thứ hai, xét về giá trị kinh tế. Đọc bài viết của giáo sư tôi có cảm tưởng giáo sư quá coi trọng tính tiết kiệm số ngày nghỉ. Nhưng như mọi người chúng ta đều biết, ngày nghỉ chính là thời gian kích cầu tốt nhất, khi người dân mua sắm, chi tiêu và thúc đẩy kinh tế tốt nhất (ở các nước phát triển, số ngày lễ trong năm rất cao). Thử hỏi, ai sẽ đến Việt Nam đón Tết Dương Lịch khi cả thế giới cùng đón năm mới vào cùng một ngày (?!) Đây chính là điểm độc đáo của Tết cổ truyền mà chúng ta phải tận dụng triệt để, để phát triển du lịch.

Hẳn bạn đọc cũng đã biết đến những dòng tâm tình của người Việt Nam xa xứ trên các trang báo mạng và thấu hiểu Tết cổ truyền thiêng liêng với người Việt Nam xa xứ như thế nào.

Trong thâm tâm, tôi là người hướng ngoại và nhiệt liệt hoan nghênh những chủ trương đúng đắn của Nhà nước như cấm đốt pháo, mê tín dị đoan, nhậu nhẹt triền miên trong những ngày lễ, Tết, nhưng cũng rất tâm huyết trong việc biến những ngày Tết thành những ngày vui chung của dân tộc để đón nhận những niềm vui mới trong năm mới.

Đây chỉ là những suy nghĩ chủ quan, tuy nhiên cũng mong những suy nghĩ này nhận được sự ủng hộ của bạn đọc và hy vọng Giáo sư Võ Tòng Xuân đọc được để cùng chia sẻ những suy nghĩ về Tết Nguyên đán.

Chúc tất cả người Việt Nam một năm mới An Khang Thịnh Vượng!
SyncMaster
bạn Lê Dũng viết:

Kính thưa Giáo sư (GS) Võ Tòng Xuân, Ban Biên tập báo Thanh Niên.

Tôi là một độc giả trung thành của báo Thanh Niên từ rất lâu, sau Tết tôi có đọc nội dung bài báo của GS Võ Tòng Xuân về việc nên bỏ ngày Tết cổ truyền (mà theo GS là theo Trung Quốc) mà nên gộp vào Tết dương lịch như các nước khác trong khu vực Đông Nam Á đã làm để hội nhập "sâu" hơn vào kinh tế thế giới.

Kính thưa GS, tôi thuộc thế hệ sau của GS, chắc tôi cũng chưa hiểu hết những suy nghĩ của GS, nhưng tôi tin chắc rằng nếu GS có điều kiện khảo sát hầu hết các tầng lớp thì tôi dám chắc rằng ít người sẽ có ý kiến như GS(?). Đây là một phạm trù văn hóa, mà mỗi dân tộc đều có bản sắc văn hóa khác nhau, mà trong kinh doanh, người ta cũng không loại trừ món ăn tinh thần này. Trong mua bán nếu không hiểu phong tục tập quán của nước đối tác sẽ khó khăn trong giao dịch làm ăn, cho nên những khó khăn mà GS nêu, theo tôi nếu có chỉ trong một vài đơn vị nào đó thôi, chứ trong toàn xã hội theo tôi sẽ không như vậy...

* Về thời cơ và cơ hội kinh doanh: Chúng ta chỉ có nghỉ 4 ngày Tết, trong khi phương Tây thì nghỉ từ 24/12 đến 2/1 là bao nhiêu ngày, họ dư sức biết là trong thời gian này họ mất nhiều cơ hội kinh doanh hơn ta, nhưng họ vẫn nghỉ? Nhưng trước đó và sau đó họ làm gì? Đây là một thủ thuật trong kinh doanh.

* Nông dân sẽ bỏ ruộng lúa để ăn Tết: Cái này phải để người nông dân trả lời, theo tôi không lẽ mấy ngàn năm qua do ăn Tết mà vụ lúa Đông Xuân ở nước ta mất mùa? Nếu có được con số thống kê vụ lúa Đông Xuân hàng năm thì sẽ có câu trả lới xác đáng nhất.

* Gượng ép học sinh: Sau mỗi kỳ thi học kỳ ở các cấp lớp trong thời buổi học tập nặng nề như hiện nay thì có lẽ cũng phải thông cảm cho các cháu nghỉ xả hơi. Nguyên do là nghỉ Tết (một mặt sẽ giúp học sinh được nghỉ ngơi sau một kỳ thi, mặt khác các thầy cô cũng được thư giãn đôi chút trước khi vào học kỳ 2, mà nhất là ở những lớp cuối cấp.

* Nhậu nhẹt, bài bạc: Hiện nay đâu phải là ngày Tết mới nhậu nhẹt hoặc đánh bài, mà dân ta quanh năm nếu có điều kiện là nhậu. GS nếu đi từ Nam chí Bắc vào mỗi buổi chiều thì sẽ thấy.

* Lãng phí ngày làm việc: Theo tôi kinh doanh không phải lúc nào cũng xuất khẩu là ưu tiên, mà là phải bán được hàng với bất cứ đối tượng nào. Cho nên dù Tây có nghỉ, chúng tôi vẫn kinh doanh mà thậm chí kinh doanh nội địa có khi có hiệu quả hơn xuất khẩu là đằng khác.

Rất mong rằng những ý kiến của tôi tuy thô thiển, còn thiển cận nhưng mong GS và Ban Biên tập Báo Thanh Niên cho phép tôi được nêu, mong rằng qua đây tôi học tập nhiều hơn nữa những ý kiến khác hơn.

Trân trọng.
SyncMaster
kiến nghị này của giáo sư Võ Tòng Xuân làm tôi nhớ lại khoảng hơn 10 năm về trước có một Việt kiều ở Pháp đã sáng chế ra tiếng Việt... không dấu rồi vận động đến cả văn phòng Thủ tướng để cho cải cách chữ viết.

nói chung theo tôi là rửng mỡ, không biết ý kiến các bác thế nào ?
M
Tìm cách cải cách tiếng Việt cho thuận tiện hơn thì còn có lý, chứ bảo dân bỏ Tết thì là hâm nặng rồi.
yuyu
Ông Võ này bị bệnh chỉ nhìn tiểu tiết mà quên đại cục. Nhật Bản trở nên hùng cường chủ yếu nhờ 2 yếu tố : chính trị Dân Chủ - Đa Đảng, Kinh Tế Tư Bản Chủ Nghĩa. Còn chuyện nghỉ Tết râu ria lặt vặt chỉ là tiểu tiết thực dụng, miễn sao tiện cho công việc và cuộc sống thì thôi, đâu phải là nguyên nhân làm nên sự hùng cường của họ ?
Nếu nói về nghỉ, châu Âu còn nghỉ nhiều nữa, ( Ở Pháp tổng số thời gian nghỉ trong 1 năm làm việc là ....6 tháng ) tại sao họ vẫn giàu mạnh ?

Tấm gương của các nước giàu mạnh, văn minh nhất thế giới rất đơn giản và đều giống nhau : thượng tầng là nhà nước Dân Chủ - Pháp Trị, hạ tầng là xã hội Tự Do-Dân Chủ, Tư Hữu và Kinh Tế Thị Trường.
Anh không chịu học mấy bí kíp cơ bản đó, lại cứ học mấy thứ râu ria, tiểu tiết thì muôn đời không thành cao thủ.
GPS
Trước tiên là phải thấy rằng GS Võ đã rất dũng cảm và đầy bức xúc mới viết một bài báo "động trời" như vậy.

Về thời cơ và cơ hội kinh doanh: nếu thực sự các thị trường của chúng ta là Âu Mỹ thì rõ ràng kỳ nghỉ Tết ta đã làm mất đi sự đồng bộ cần thiết để tranh thủ khách hàng. Dù phương Tây có nghỉ nhiều hơn nhưng nếu chúng ta cần họ thì chúng ta phải nên theo họ chứ. Ít nhất thì cũng phải có những người trực trong dịp Tết để giải quyết những đơn hàng (nếu có) đến trong dịp này. Có lẽ nền kinh tế thị trường sẽ tự điều tiết, đến một lúc nào đó, chuyện nghỉ Tết ta sẽ trở nên "nhạt nhẽo" hơn so với hiện nay. Thực sự thì không khí Tết cũng đã thay đổi rất nhiều trong vòng 10 năm trở lại đây.
Elephant
Không phải không có lý, nhưng theo ý kiến của em cái này nó không đơn thuần là về mặt kinh tế mà chủ yếu là về mặt văn hóa, nếu theo cách lập luận của giáo sư thì xét ở một chừng mực nào đó chúng ta nên bỏ tiếng Việt dùng tiếng Anh, vì nó cần cho khoa học cần cho kinh tế...Nếu thế thế giới sẽ trở thành 1 cực, mất đi sự đa dạng---> mất đi tính sáng tạo....Hòa nhập nhưng không hòa tan sp_ike.gif
SyncMaster
QUOTE(Elephant @ Feb 19 2005, 07:12 PM)
Không phải không có lý, nhưng theo ý kiến của em cái này nó không đơn thuần là về mặt kinh tế mà chủ yếu là về mặt văn hóa, nếu theo cách lập luận của giáo sư thì xét ở  một chừng mực nào đó chúng ta nên bỏ tiếng Việt dùng tiếng Anh, vì nó cần cho khoa học cần cho kinh tế...Nếu thế thế giới sẽ trở thành 1 cực, mất đi sự đa dạng---> mất đi tính sáng tạo....Hòa nhập nhưng không hòa tan sp_ike.gif

một so sánh rất độc đáo và rất hay laugh.gif

@Yuyu: bác bảo người Pháp một năm nghỉ sáu tháng là theo cách tính nào thế ạ, chắc bác tính theo kiểu luật "35 giờ" ?
GPS
Chúng ta đang sử dụng Dương lịch trong hầu hết mọi việc đó thôi mà có ai thắc mắc là hòa tan hay không hòa tan đâu nào. Có lẽ cũng có người đã từng phản đối tại thời điểm chuyển đổi nhưng chỉ sau vài năm thì mọi việc lại đâu vào đấy. Thử đặt câu hỏi tại sao ta không ăn Tết vào dịp Tết Dương lịch ?

QUOTE
Thứ nhất, Tết không phải là những ngày nghỉ lãng phí, đó là ngày lễ hội của mùa xuân. Đây chính là thời điểm đất nước chuyển mình từ mùa đông lạnh giá sang mùa xuân với trăm hoa đua nở. Tết là thời điểm độc đáo, khi mọi người dành chút thời gian trong cuộc sống bận rộn với những lo toan hàng ngày để trở về với cội nguồn (cúng gia tiên, ông bà), thăm hỏi người thân (cha mẹ, họ hàng vào ngày Mùng 1), bạn bè, bằng hữu, đồng nghiệp, thầy cô… (ngày Mùng 2, 3). Những đòi hỏi về tinh thần (thực tế cao hơn rất nhiều so với đòi hỏi vật chất) của người dân được thỏa mãn cho cả một năm tới: thăm viếng, chúc phúc cầu may mắn cho bản thân và gia đình... Giá trị tinh thần này thì không có tiền nào có thể mua được.


Cái này có vẻ không thật sự thuyết phục. Ai cũng biết rằng sự xoay vần của 4 mùa phụ thuộc phần lớn (nếu không nói là gần như hòan tòan) vào vị trí của trái đất và mặt trời, và như vậy cái thời điểm chuyển mình từ Đông sang Xuân với trăm hoa đua nở phải được tính bằng Dương lịch. Còn cái thời điểm độc đáo để đi thăm hỏi người thân này là do con người gán cho nó chứ đâu phải là cái thuộc tính bản chất của cái thời điểm này. Còn nhớ lúc quan hệ VN-TQ đang căng thẳng, đã có lần thời điểm VN ăn Tết Âm lịch khác với TQ cả tháng trời thì cái thời điểm này vẫn cứ độc đáo như thường có sao đâu. Giả sử chúng ta không ăn Tết Âm lịch mà dồn tất vào dịp Tết Dương lịch thì chuyện hoa hoè đua nở chỉ là chuyện nhỏ, chuyện thăm hỏi thì ngày nào chẳng được, miễn là có ngày.

Thử đưa ra một ví dụ nhỏ có bạn nào ăn sinh nhật mà sử dụng Âm lịch hay không ? Nói thế để thấy rằng cái sự quan trọng của cái thời điểm sinh ra đời ấy cũng mặc nhiên được chấp nhận là sử dụng Dương lịch chẳng qua là do nó được truyền từ Âu sang. Còn chuyện ăn Tết dùng Âm lịch thì do bên Tầu truyền lại. Người Nhật họ cũng ảnh hưởng nặng văn hóa Tàu, nhưng họ đã chuyển sang ăn Tết Dương lịch từ cái thời Tết Công gô rồi.

QUOTE
Nông dân sẽ bỏ ruộng lúa để ăn Tết: Cái này phải để người nông dân trả lời, theo tôi không lẽ mấy ngàn năm qua do ăn Tết mà vụ lúa Đông Xuân ở nước ta mất mùa? Nếu có được con số thống kê vụ lúa Đông Xuân hàng năm thì sẽ có câu trả lời xác đáng nhất


Trong Âm lịch cũng có yếu tố Dương lịch, đó là các Tiết . Chắc các bạn đều nhớ câu Kiều "Thanh Minh trong tiết tháng ba". Người nông dân sử dụng âm lịch trong nhiều hoạt động, nhưng trong cấy hái, gieo hạt vv thì lại sử dụng Tiết, là một yếu tố dương lịch. Các Tiết này là các ngày cố định trong Dương lịch nhưng lại luôn thay đổi trong Âm lịch. Ví dụ như các Tiết Xuân phân, Thu phân, Đông chí, Hạ chí vv... là các ngày mà học sinh cấp 2 đều có thể trả lời ngay là ngày nào theo Dương lịch. Nói dài dòng như thế để nói rằng, người nông dân phụ thuộc rất nhiều vào Dương lịch và sự thay đổi trồi sụt của thời điểm Tết Âm lịch rõ ràng là có ảnh hưởng nhất định vào kế hoạch của họ.

Nhưng người phụ thuộc hòan tòan vào Dương lịch như Sinh viên, học sinh vv... thì sự ảnh hưởng này còn rõ rệt hơn. Nhà trường pahir điều chỉnh TKB hàng năm cho phù hợp.

GS Võ này có chuyên môn là nông nghiệp nên trong lĩnh vực này tôi thiên về ý kiến của ông ta.
Pages: [1], 2, 3, 4, [>], [>>]
Quán nước đầu làng Ven > Gặp Gỡ - Trao Đổi - Làm Quen > Thời Sự
Invision Power Board © 2001-2021 Invision Power Services, Inc.